روایت هایی از یوسف اسحاق پور پس از درگذشت

روایت هایی از یوسف اسحاق پور پس از درگذشت

۲۶ مهر ۱۴۰۰ - ۱۶:۳۶ زمان مطالعه : 4 دقیقه
سرویس فرهنگ و هنر - یوسف اسحاق‌پور که ۲۴ مهرماه در پاریس از دنیا رفت به تعبیر شاهرخ مسکوب، درد دانستن داشت و یا بیش‌تر، بیمار فرهنگ بود.

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر برخط نیوز به نقل از همشهری - این توصیف شاهرخ مسکوب (مترجم، نویسنده و شاهنامه پژوه) از یوسف اسحاق پور (نویسنده و پژوهشگر) به زمانی برمی گردد که هر دو هنوز در قید حیات بودند، حالا اما دو روزی است که اسحاق پور نیز به مسکوب پیوسته است.  

شاهرخ مسکوب در خاطراتی که حسن کامشاد آن ها را در کتاب «حدیث نفس» آورده، دوستی با اسحاق پور را نعمتی دانسته و گفته است: «در بین ایرانی های این جا کسی را مثل او نمی شناسم؛ از نظر باریک شدن در فرهنگ غرب و شناخت کنه آن: از فلسفه تا هنر و سینما و ادبیات و ...».

این مترجم و نویسنده فقید که در ۲۳ فروردین ماه ۱۳۸۴ در پاریس از دنیا رفت، در جای دیگری از خاطرات خود، «روزها در راه»، گفته است: «چند روز پیش یوسف به دیدنم آمد و به عادت همیشگی کتاب کوچکی برایم آورد؛ از کسی که نمی شناختم، اصلا اسمش را نشنیده بودم. Marina Tsvetaeva به نام Le Po َ ete et le temps.

جستاری در همین باب. مدت ها بود که جستاری به این زیبایی نخوانده بودم؛ زیبا، عمیق و ساده مثل شعری دلپذیر، با لذت فراوان خواندم و روحم شاد شد. یوسف عزیز خیلی متشکرم.»

مسکوب می گفت که توجه دوستانه و مهربانی توام با مراقبت اما بی تظاهر و ناآشکار اسحاق پور او را به یاد مرتضی کیوان می اندازد، و در عین حال معتقد بود آن چه در کیوان ذاتی و به کمال بود در یوسف به وسیله آگاهی و فرهنگ پروده شده است.  

روایت هایی از یوسف اسحاق پور پس از درگذشت


شاهرخ مسکوب در سال ۱۳۷۰ کتابی را در نشر باغ آینه منتشر کرد به نام «گفت وگو در باغ» که البته در سال ۱۳۹۴ نیز توسط انتشارات فرهنگ جاوید تجدید چاپ شده است. او در خاطراتش آورده است که وقتی این کتاب را به یوسف اسحاق پور می دهد تا بخواند «با وجود کار زیادی که داشت، رفت به خانه و نشست به خواندن... اصلا این آدم درد دانستن دارد و یا بیش تر، بیمار فرهنگ است. از من شنید که در ادمبورگ نمایشگاهی از سزان و پوسن دائر است. چند روز پیدایش نبود و بی خبر بودم. معلوم شد که برای دیدن نمایشگاه به ادمبورگ رفته و سه روز را، با وجود بحران دیسک و درد شدید کمر، در نمایشگاه گذرانده و برگشته». 

حسن کامشاد (مترجم و نویسنده) در خاطرات خود، «حدیث نفس» می گوید: «آن چه که شاهرخ را از دست این چیزها... از دست اوضاع ایران و اوضاع جهان و خواندن کافکا و از زیر بار شرایط سخت زندگی روزمره نجات می بخشید و به او نیروی مقاومت و پایداری می داد قرائت مداوم «شاهنامه» بود، می گفت در حماسه آرزوهای آدم برآورده می شود و امکاناتش حد ندارد و من در یک اجتماعی زندگی می کنم که آرزوهایم برآورده نشده، در برابرش عاجزم... اسحاق پور معتقد بود راه شاهرخ مسکوب او را به آخرین کتابش «ارمغان مور» هدایت می کرد که برای او نقطه عطف زندگی اش را داشت... اگر شاهرخ مسکوب این کتاب را ننوشته بود یا اگر کتاب ناتمام مانده بود درگذشتش واقعا فاجعه بود.»

به گفته کامشاد، یوسف اسحاق پور در در دوسه دهه آخر عمر شاهرخ الهام بخش فکری، التیام دهنده رنج و دردهای شاهرخ مسکوب بود. او کتابی را نیز با عنوان «سرگذشت فکری شاهرخ مسکوب» نوشت و منتشر کرد.  

یوسف اسحاق پور، نویسنده، پژوهشگر و جستارنویس در ۲۴ اسفند ۱۳۱۸ متولد شد. او در ۱۸ سالگی برای تحصیل در رشته سینما عازم فرانسه و در این کشور ماندگار شد. اسحاق پور پس از این، تحصیلات خود را در فلسفه و در سوربن و تاریخ هنر و جامعه شناسی را در دانشسرای عالی علوم کاربریِ پاریس ادامه داد. جستارنویسی از جمله فعالیت های او بود، گفته می شود جستارهای اسحاق پور هر چند شامل حوزه های فلسفه، سیاست و ادبیات نیز می شدند اما اساسا به اندیشه ورزی درباره تصویر، چه در حوزه سینما (تک نگاری هایی درباره اُرسن ولز، ویسکونتی، اُزو، ساتیاجیت رای، عباس کیارستمی و چندین مجموعه جستار درباره کلیت سینما یا فیلم ها و سینماگران خاص) و چه در حوزه نقاشی (پوسن، کوربه، دوشان، موراندی، ...) اختصاص دارند. در عین حال، سه جستار درباره مینیاتور ایرانی، صادق هدایت و شهره فیض جو از کارهای او درباره هنر ایرانی به شمار می روند.

یوسف اسحاق پور که استاد تاریخ هنر و تاریخ سینما در دانشگاه پاریس - دکارت بود، علاوه بر این، در حوزه عکاسی هم فعالیت داشت و حدودا پنج مجموعه عکس منتشر کرد.  از آثار او، «مینیاتور ایرانی، رنگ های نور، آینه و باغ» (جمشید ارجمند)، «بر مزار هدایت» (باقر پرهام)، «مارکس هنگام فروریزی کمونیسم» (ویدا حاجبی تبریزی)، «موراندی، نور و خاطره» (مریم موسوی)، «کیارستمی؛ پشت و روی واقعیت» (محمدرضا شیخی)، «باستان شناسی سینما و خاطره قرن»، کار مشترک او با ژان لوک گدار (مریم عرفان) و... به فارسی ترجمه شده اند.

او در ۲۴ مهرماه ۱۴۰۰ در خانه اش در پاریس از دنیا رفت.

روایت هایی از یوسف اسحاق پور پس از درگذشت

منبع : همشهری آنلاین

اخبار گوناگون در برخط نیوز