میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است
سرویس فرهنگ و هنر - در آستانه سالروز میلاد حضرت زهرا(س) و دیدار سالانه مداحان با رهبر معظم انقلاب، مطالبات گذشته ایشان را بررسی کردیم. شرکت‌کنندگان در این میزگرد می‌گویند: پرتکرارترین مطالبه رهبری در حوزه شعر است و بسیاری از آنها مغفول مانده است.

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر برخط نیوز به نقل از فارس - حوزه مسجد و هیأت ـ امیرحسین کسائی: از فروردین ماه سال ۱۳۶۲ زمانی که آیت الله خامنه ای در کسوت ریاست جمهوری بودند، برنامه دیدارهای ایشان با مداحان آغاز شد و تا امروز ۳۸ سال است که این دیدار مستمر ادامه داشته است. دیداری که به نظر صاحب نظران، تحلیل سالانه مداحی های کشور و قله ای برای خواندن ستایشگران است.

روزهای گذشته مطالبات رهبر انقلاب از مداحان را دسته بندی و بازخوانی کردیم که می توانید اینجا و اینجا بخوانید. سوم بهمن ماه امسال، این دیدار در سالروز میلاد حضرت زهرا(س) برگزار خواهد شد. در آستانه این دیدار میزگردی با حضور حجت الاسلام مجید باباخانی، رئیس سازمان هیأت و تشکل های دینی، حجت الاسلام جواد محمدزمانی شاعر و نوحه سرا و حسین محمدی فام مداح اهل بیت(ع) برای بررسی مطالبات رهبری در این سال ها و روند تحقق آن ها برگزار کردیم که حاصل آن پیش چشم شماست:

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

رهبری برای مداحان جایگاه والا و اثرگذاری قائل اند

مقام معظم رهبری در این ۳۸ سال دیدار با مداحان در چه محورهایی توصیه هایی داشتند؟

محمدزمانیاین دیدار مقام معظم رهبری با مداحان از زمان ریاست جمهوری ایشان برگزار می شد که ابتدا در روز عید غدیر بود و بعدها به روز میلاد حضرت زهرا(س) منتقل شد و بعد از زعامت ایشان بر انقلاب نیز تاکنون ادامه داشته است. در این دیدارها مقام معظم رهبری سخنرانی می کردند و چند سالی ایشان بیانات نداشتند و صرفاً اجرای برنامه مداحان بود. یک سال آقای شمس به عنوان مجری برنامه از مقام معظم رهبری درخواست کردند که مداحان از راه دور و نزدیک خدمت شما رسیدند و دوست دارند از بیانات شما بهره مند شوند. در آن دیدار میکروفونی برای رهبری آوردند و ایشان حدود  ۱۵ دقیقه سخنرانی کردند و بعد از آن سال به درخواست مداحان سخنرانی مقام معظم رهبری مجدداً در این دیدار برنامه ریزی شد.

هیچ قشری به اندازه مداحان مشمول عنایات رهبری در بیانات، سفارش ها و راهکارها نبودند. این دیدار سالیان سال است که برگزار می شود و جدای از آن در مناسبت های مختلف مانند ماه محرم، ایام فاطمیه و در دیگر مناسبت ها که در حسینیه مراسم بوده است، مداحان، هنگام سفره شام کنار ایشان نشستند و آنجا هم ایشان نکاتی را مطرح کردند. در زمان روضه های خصوصی تر در ایام شهادت دیگر امامان نیز توصیه هایی داشتند و یا در مناسبت های دیگر که با اقشار مختلف دیدار بود و مداحی در آن مراسم اجرای برنامه داشت، بعد از مجلس در خارج از جلسه، با مداح گرم می گرفتند و توصیه هایی داشته اند. همه این ها را وقتی کنار هم قرار دهیم، نشان می دهد هیچ صنف و قشری به اندازه مداحان مورد عنایت مقام معظم رهبری نبوده اند.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

می توان دلیل این لطف و عنایت را که بارها خود مقام معظم رهبری در بیانات هم فرموده اند، منصب و جایگاه بالای مداحان دانست؛ چنان که ایشان می فرمایند مداحان ظرفیت بالایی دارند که نباید آن را دست کم گرفت. ایشان همواره این قشر را فراگیرترین، پرجاذبه ترین و پرمخاطب ترین نهاد معرفی کرده اند و هر سال به این نکته اشاره داشته اند که این مجالس به آسمانی ترین آئین ها و ماندگارترین لحظات مرتبط است و با هنر مداحان، می تواند بر جان ها اثرگذار باشد. بارها فرموده اند: یک بیت شعری که مداحان می خوانند می تواند از ده ها جلسه سخنرانی برتر باشد. همواره تاکید داشته اند که مجموعه هیأت تاثیرگذار در فرهنگ، تعالی و رشد مردم است و نباید دست کم گرفت.

رهبر انقلاب در این دیدار به پیشینه مداحی اشاره کردند و فرمودند: دعبل، کمیت، سید حمیری و امثالهم در این عرصه بودند و باید ادامه دهنده این راه باشید. بخش بسیاری از بیانات مقام معظم رهبری در این دیدار در محور رسالت مداحی بوده است که مداحان دارای رسالتی هستند و آن را دست کم نگیرید و باید آغاز و پایان و هدف گذاری داشته باشید. این رسالت را در محتوا، مضمون، ظاهر، قالب و سبک مورد بررسی قرار دادند. در سال های متعدد روی محتوا تاکید کردند و توصیه داشتند که بهترین محتوا، معرفت افزا، عمیق و برآمده از قرآن و حدیث را ارائه کنید تا فرد بعد از جلسه احساس دست پُری داشته باشد. در قالب هم تاکید بر حفظ سنت ها دارند و فرمودند این بنای رفیع را منهدم نکنید تا بنای جدیدی بسازید، بلکه این بنا را مرتفع کنید، زیرا مستحکم و قدیمی است اما پویاست. بنابراین سفارش ایشان بر این است که اگر نوآوری می کنید از نو ابداع باشد نه بدعت.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

در حوزه آهنگ و ملودی هم توصیه ایشان این است که نباید به سمت موسیقی های غربی بروید و تلاش کنید در آهنگ ها و موسیقی سنتی و اصیل ایرانی استفاده کنید. در حوزه محتوا هردو سال بر وحدت آفرینی تاکید کردند و مداحان را بر حذر داشتند تا به وحدت اسلامی آسیب نزنند و موجب اختلاف مذهبی نشوند و مدح و روضه آن ها برپایه حفظ وحدت اسلامی باشد.

در سال های اخیر هم موضوعات خانواده و سبک زندگی به مباحث رهبری اضافه شده است و این را به مداحان می فرمایند به این معنا که آن ها می توانند در این عرصه ها اثرگذار باشند که نشان دهنده جایگاه آن هاست.

عمده بیانات رهبری در بحث مداحی، در مضمون و شعر است و بسیاری از نکات ایشان ذیل این موضوع تعریف می شود. این شعر در قالب های نوحه، سرود، سینه زنی و ... مدنظر است که باید غنی باشد. سلاح مداحان شعر است و این شعر، اگر متعالی و خوب از لحاظ ظاهری و ساختار باشد، می تواند مداحی و ستایشگری ما را پیش ببرد. در غیر این صورت، موجب آسیب است.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

سازمان تبلیغات وظیفه تسهیل گری نقش آفرینی مردم و بزرگان در عرصه مداحی را دارد

یکی از مطالبات مقام معظم رهبری در سال ۶۹ این است که بزرگان این عرصه و نهادهای مرتبط، برای این منصب حدود و ثغور تعیین کنند تا اگر کسی بنا شد در این عرصه وارد شود بداند، باید دارای چه شاخص ها و ملاک هایی باشد. در این زمینه چه اقداماتی صورت گرفته است؟

باباخانی: مقام معظم رهبری در این سال ها در بیانات خود نشان دادند که مداح و ستایشگر را مبلّغ دین می دانند و رسالت تبلیغی مداحان را مدنظر قرار می دهند. از سوی دیگر ایشان به این جلسه اهتمام ویژه دارند و حساس هستند که سروقت برگزار شود. در برخی از سال ها، سالروز میلاد در ابتدای سال شمسی بود و ایشان مشهد بودند، اما با یک جابجایی اندک این جلسه برگزار شد و ایشان به تهران آمدند و بعد از جلسه دوباره به مشهد برگشتند که نشان از اهمیت بالای ایشان به این جلسه است. معجون مباحث معرفتی در کنار مباحث معنوی که یک مداح در حریم معنوی با آمیختن به هنر ارائه می کند، بسیار اثرگذار است که به واقع می تواند مُرده زنده کند.

سازمان تبلیغات اسلامی به عنوان نهاد حاکمیتی که موضوع مداحی با آن در ارتباط است، در سال های گذشته روندی دنبال کرده است که خود مردم باید در حوزه مداحی اثرگذار و نقش آفرین باشند و تلاش کرده در این زمینه بسترسازی کند و تسهیل گری داشته باشد. تشکیل کانون مداحان که حدود ۱۰ـ۱۲ سال بعد از این بیانات رهبری ایجاد شده، برای پاسخگویی به همین مطالبه بود تا فضای صنفی را در مداحی ایجاد کند و ۴۲۰ شهر را پوشش دهد با برگزاری انتخابات جایگاه صنفی خود را ایجاد کند تا این تنظیم گری محقق شود.

مداحی، حریم معنوی و خلعت نوکری است که با سایر فعالیت ها متمایز و خط کشی کردن در آن بسیار پیچیده است؛ زیرا مداحی محل کسب یا صنف اداری نیست، بلکه منصب معنوی است که از یک نظر هم حساسیت بیشتری دارد و باید مراقبت بیشتری کرد. در سال های اخیر کمیته صیانت را ذیل کانون مداحان فعال تر کردیم.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

در سال های اخیر شورای شبکه هیأت راه اندازی شد و بخش های مختلف و فعال در عرصه مداحی را ذیل آن گردآوری کردیم تا سیاست های واحد را اجرایی کنند. شورای عالی ستایشگری هم تشکیل شده است و بزرگان این عرصه چند جلسه کنار هم نشستند و در هفته جاری هم جلسه ای خواهند داشت و پیرامون مباحث اساسی بحث و تبادل نظر می کنند. بزرگان مداحی که بیش از ۵۰ سال در این عرصه تلاش کرده اند و بسیاری از ستایشگران موجود شاگرد آن ها بودند، باید حدود و ثغور مشخص کنند.

سازمان تبلیغات تلاش می کند بستری برای برگزاری این جلسات و گفت وگوها فراهم کند تا حرف های آنان به سمت اجرا برود. رسالت ما مانع زدایی است و رویکرد ایجابی نداریم و الحمدلله در مسیرِ شدن هستیم. در مسیر تنظیم گری و تعیین شأن و شئونات روند مطلوبی نداریم، اما در واقع باید بدانیم قشر ستایشگر ما انقلابی ترین قشر هستند و سراغ هر فردی استان به استان یا شهر به شهر می رویم، می بینیم که دلداده حاکمیت و انقلاب هستند. البته باید مراقب آفات هم بود. دشمن، زمانی که جایی را تا این حد اثرگذار می بیند به روش های متعدد سرمایه گذاری می کند/ برای همین می بینیم وقتی خطایی صورت می گیرد، تمام رسانه ها روی آن کار می کنند.

دیدار سالانه مداحان با مقام معظم رهبری تحلیل جریان هیأت و ستایشگری است و قله رویدادهای این عرصه هم محسوب می شود و نکات کلیدی که رهبری بنا دارند به جامعه و کنشگران فرهنگی منتقل کنند به ستایشگران که مخاطب دارند، بیان می کنند، لذا این راهبری که رهبری که جلسه به جلسه انجام داده اند، راهگشای ما برای بهتر پیش رفتن این مسیر بوده است.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

کارگروه علمی برای تبیین بیانات رهبری باید ایجاد شود

مقام معظم رهبری در این دیدارها بارها نسبت به رفتار و عملکرد مداحان تذکر داده و فرموده اند: خطای شما فرضاً نسبت به مردم عادی سنگین تر است. این نشان دهنده چه جایگاهی برای این قشر است؟

محمدی فام: رهبر انقلاب به عنوان رهبری فهیم و به روز به بحث رسانه دقت ویژه دارند و به خوبی فهمیده اند که قدیمی ترین و اثرگذارترین رسانه این مکتب و انقلاب، هیأت، منبر و مداحی است. بخشی از پرداختن جدی ایشان به موضوع مداحی به دلیل همین بُعد رسانه است و ایشان فرموده اند که مردم حرف های دین را از این بلندگو می شنوند. این حرف ها هم از منبر و هم مداحی به گوش مردم می رسد که فرمودند یک بیت شعر می تواند اثر منبر کامل را داشته باشد.

برای عمل به بیانات مقام معظم رهبری، یک حلقه مفقوده داریم و آن تبیین علمی مباحث ایشان است. در خصوص بیانات رهبری یک تبیین رسانه ای نیاز است که همان بنر و بروشور درست کردن از بیانات ایشان است، اما یک تبیین علمی هم نیاز است؛ یعنی بررسی کنیم ببینیم ریشه حرف ایشان کجاست و اصلاً برای چه فلان نکته را بیان کردند. زمانی می توانیم عمل به بیانات رهبری را در مداحان ببینیم که آن کار علمی صورت بگیرد.

ایشان نکات بسیاری در این سال ها داشتند که نشان می دهد برخی از آنان اصولی است، یک سری بیانات ایشان اما نیازمند تبیین و تفسیر است و نمی توان با یک خواندن ساده آن را فهمید و اصلا یک علم است. نباید نگاهمان به بیانات ایشان دم دستی باشد، بلکه باید به عنوان بیانات یک اندیشمند نگاه کنیم؛ بنابراین باید روی این بیانات کار جدی شود. باید تیمی تشکیل شود که فرضاً فقیهی عضو آن باشد تا از نگاه فقه بررسی کند، جامعه شناس و روانشناس باشد تا در نهایت تبیین علمی بیانات ایشان را انجام دهند که یک مردم برایش کامل روشن شود؛ چرا ایشان روی وحدت پافشاری می کنند؟ در این صورت برای مداح سوال می شود من چند نوحه وحدت آفرین ساخته و خوانده ام؟

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

برخی از بیانات رهبری مانند سایر توصیه های علماست، اما برخی از جایگاه ولایت و با نگاه دوراندیشانه ایشان نسبت به وقایع بین الملل است و مداح باید با شناخت مبانی فکری ایشان برای اجرای آن گام بردارد. نتیجه این جلسات علمی بر اساس بیانات رهبری می تواند معیار و ملاکی برای حمایت و امتیاز دهی سازمان تبلیغات به مجالس هم باشد.

نسبت به بیانات مقام معظم رهبری نباید افراط و تفریط هم داشته باشیم؛ یعنی هم نباید بیانات ایشان را صرفاً موعظه دانست و هم نباید اخباری مسلک نگاه کرد و خط کشی از بیانات درست کرد و عده ای را به این واسطه ضدولایت فقیه کرد و مجالس و مداحان را دو بخش و قسمت تبدیل کرد که قطعاً مخالف نظر ایشان هم هست. ایشان به دنبال وحدت میان فرق اسلامی است؛ بنابراین قطعاً راضی به اختلاف میان هیأتی ها نیستند. از سوی دیگر نباید گزینشی هم برخورد کرد؛ یعنی برخی مطالب ایشان زیر خاک بماند و برخی دیگر بسیار برجسته شود و در این زمینه رسانه ها اثرگذار است. در این موضوع هم کارگروه علمی بسیار نقش دارد تا اولویت ها را مشخص کند.

مقام معظم رهبری، جایگاه مداحان در جامعه را می شناسند و می دانند جوانان بسیاری این قشر را الگوی خود قرار می دهند. خود ما هم اینگونه بودیم که دوران نوجوانی ما در عشق ورزی به یکی از ذاکران گذشته سپری شده است و دوست داشتیم بدانیم او چگونه نماز می خواند، چه کتابی می خواند و اگر او می گفت فلان کار را کنید، انجام می دادیم و امروز بعد از چند سال می بینیم که جلسات ما شبیه جلسات او شده است و نوع مواجهه من با جریان مداحی شبیه اوست. رهبری این را خوب درک کردند و با این نگاه که مداحان الگو هستند توصیه می کنند تا مراقب رفتار و عملکرد خود باشند.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

دو شرط مقام معظم رهبری برای اجرای مطالبه در جامعه

باباخانی: مقام معظم رهبری دو شرط در موضوعات کلان بیان کردند که در نگاه به مسائل خیلی راهگشاست. از ایشان سوال می شود در خصوص فلان موضوع که فرمودید چگونه باید عمل کنیم، ایشان می فرمایند اولاً باید اقناعی عمل کنید و نباید آمرانه برخورد کرد. عرصه فرهنگ، چنین فضایی است و حرف صد درصد درست را هم باید قانع کرد تا اجرا شود. ایشان همچنین می فرمایند نباید موجب انشقاق و دوقطبی شود. این ظلم به علاقه مندان حاکمیت و رهبری است که به واسطه بدسلیقگی ما و نوع بد طرح بحثی موجب انشقاق در جامعه هیأتی شویم.

یک مرتبه رهبری فرمودند تا آرمان های من در عرصه عزاداری خیلی فاصله است

یکی از پرتکرارترین توصیه های مقام معظم رهبری در این سال ها بحث اشعار و مضامین نوحه ها بوده است. ارزیابی شما از این حوزه چیست و چقدر منطبق بر مطالبات رهبری است؟

محمدزمانی: ایشان در زمینه شعر، چند مطالبه جدی از جامعه مداحان دارند. یک بخش با این رویکرد است که شعر قوی، محکم و با اسلوب و دارای جنبه های هنری خوانده شود. یک اصل است و صرفاً هم متعلق به ایشان نیست و هر فرد آشنا به مبانی ادبی می داند که در این کشور با دارای هزار سابقه شعری و شعرای معروف و برجسته جهانی از فردوسی، عطار، سنایی، حافظ، سعدی، صائب گرفته تا بسیار اشعار معاصر، باید در عرصه مداحی شعر محکم خوانده شود.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

دست ما در شعر باز است؛ بنابراین کسی نمی تواند بگوید من شعر خوب و قوی پیدا نکردم یا نبود. اگر امروز شاعران تصمیم بگیرند شعری تولید نکنند همین اشعار موجود خوب برای ۱۰ سال مجالس کشور کفایت می کند و می توانند هر روز هم نو بخوانند و تکراری نخوانند. مطالبات رهبری را نمی توان ارزیابی کرد که چقدر محقق شده یا نشده، اما آنچه مشخص است، بسیاری از این مطالبات مغفول مانده و عملیاتی نشده است. برخی اشعار از لحاظ ادبی و محتوایی ضعیف است و حتی آن هایی که روی آن کار شده تا خروجی نماهنگ داشته باشد، ضعف های دستور زبانی بسیاری دارد.

در باب محتوا ایشان توصیه های بسیاری داشتند که یکی از آن ها اشعار اخلاقی است. ایشان یک مرتبه میان اشعار اخلاقی و عرفانی تفکیک قائل شدند و فرمودند شعر عرفانی را اهل عرفان متوجه می شوند و مردم کوچه و بازار شاید متوجه نشوند که در این شعر جام، باده و ساغر به چه معناست؟ اهل عرفان متوجه می شوند، اما مردم عادی نه؛ در حالی که شعر اخلاقی را متوجه می شوند. زمانی که در مذمت کبر و ریا یا فضیلت نوع دوستی شعر خوانده می شود، مردم متوجه می شوند. بنابراین تاکید داشتند شعر اخلاقی جدی گرفته شود؛ زیرا موجب ارتقای اخلاق در جامعه می شود. اشعار اخلاقی الان بیشتر در مراسم ختم خوانده می شود؛ در حالی که در گذشته بیشتر در هیأت خوانده می شد.

یک مرتبه از مقام معظم رهبری سوال کردم توقع شما از شعر چیست؟ ایشان فرمودند قصیده ای فرضاً نوشته شود که ابتدایش مباحث توحیدی بعد مباحث اخلاقی بیاید. در ادامه فضایل و مناقب بیاید که دل ها را روشن می کند و بعد آموزه هایی که می توان گرفت و تطبیق آن بر روزگار ما ذکر شود و در نهایت چند بیت گریز یعنی همان مرثیه شعر آورده شود. فرمودند من موافق نیستم شعر از ابتدا مرثیه باشد. در حوزه اشعار اخلاقی، گاهی هم مصادیقی رهبری ذکر کردند و به اشعار سعدی، صائب و حتی حافظ اشاره داشتند.

متاسفانه یکی از مشکلات جامعه مداح ما این است که اغلب توانایی اجرای اشعار صائب و حافظ را ندارند و در این عرصه، ناتوان هستند. البته افرادی هم هستند که این توانایی دارند، اما معدود هستند. گاهی این ناتوانی خود را منکر می شوند و می گویند مردم این اشعار را متوجه نمی شوند؛ در حالی که این چنین نیست و مردم با سابقه هزار سال سابقه شعری و این سطح علمی و سواد جامعه می توان گفت مردم متوجه می شوند. در اجرای شعر نیاز است مداح اول خودش اشعار را متوجه شود و بعد بتواند خوب القا کند. رهبری از من سوال کردند که چرا اشعار را به دیگر مداحان نمی دهید من گفتم می گویند مردم متوجه نمی شوند. ایشان فرمودند مردم متوجه می شوند، این ها خودشان متوجه نمی شوند. باید سخت کار کنند و عرق بریزند تا بتوانند به مردم القا کنند، اما نمی خواهند زحمت بکشند. حتی فرمودند این شعر محتشم شعر آسانی نیست، اما اینقدر تکرار شده که مردم می فهمند.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

مداحی که یک ربع قبل از جلسه در اینترنت می گردد تا چه شعری بخواند، فرق دارد با مداحی که یک هفته قبل روی شعری کار می کند تا در جلسه بخواند و واژه به واژه آن را کار کرده است. این کم کاری ها در جامعه مداحی ما وجود دارد. این کم کاری در اشعار مرثیه هم داریم و مداحان می گویند نمی شود خواند. بیشتر سراغ ادبیات غیربرجسته رفتیم تا زود جواب بدهد که دستاوردی هم ندارد و این وجه رایج جلسات است. البته استثناهایی هم داریم. نتیجه این می شود که مقام معظم رهبری می فرمایند تا آرمان های من در موضوع عزاداری خیلی فاصله است. یعنی حرکت و رشد داشتیم، اما هنوز کار و راه داریم تا به قله برسیم.

در مداحی جرم و خلاف شأن داریم که برخورد با هریک متفاوت است

بیانات مقام معظم رهبری، نیازمند تبیین و ترویج در سطح جامعه است که اجرایی شود و حتی در مواردی نیازمند پیگیری و برخورد تا روندی اصلاح شود. بسیاری این موارد را وظیفه سازمان تبلیغات می دانند. در این زمینه ها چه برنامه هایی دارید؟

باباخانی: سازمان تبلیغات در چند وقت اخیر به این سمت رفت تا جایی ایجاد شود که روی این مسائل نگاه تخصصی داشته باشد. برای همین، مرکز راهبردی ذیل سازمان هیأت و تشکل های دینی ایجاد شد که دارای میزهای تخصصی مختلف است تا در رشته های موجود تلاش کنند. این میزها متشکل از هیأت علمی و افراد کارشناس و فعال هر موضوع است که می تواند بررسی کند براساس بیانات رهبری دچار چه آفاتی هستیم. حاصل این مباحث در برنامه های میدانی ما بروز می کند.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

در همین مرکز مجموعه بیانات رهبری جمع آوری و باب بندی شده، آماده انتشار است تا برای استفاده و تبیین در اختیار افراد قرار گیرد. رویدادهای متعددی هم در حال تشکیل برای مباحثه و گفت وگوست. برنامه های مختلف رسانه ها را حمایت می کنیم تا روی مسائل اصلی بحث کنند. در موضوع مداحی مباحث سطحی و هیجانی و مباحث ریشه ای داریم باید سراغ مسائل ریشه ای رفت. البته نباید از آن قشر مباحث هم غافل شد، اما باید بدانیم کف روی آب است و موج دیگر ممکن است آن را از بین ببرد.

مهرواره «هوای نو» که با موضوع جریان هیأت راه افتاد، یک کار علمی است که دو نفر از خروجی آن امسال در محضر مقام معظم رهبری اجرای برنامه خواهند داشت.

در حوزه صیانت نیز شورای عالی ستایشگری و کانون مداحان وارد شده است. البته موضوع بسیار ظریفی است. در حوزه  سیاست گذاری اولاً عاقلانه بودن مدنظر است و بعد در مرحله اجرا نیز نیازمند هماهنگی نهادهای مختلف هستیم. بسیاری از مسائل حوزه ستایشگری جرم مصطلح نیست، بلکه خلاف شئونات نیست. بنابراین مواجهه با خلاف شأن با جرم متفاوت است و نیازمند یک برخورد حرفه ای است. حوزه ستایشگری دارای معنویت است و اگر خلاف شأن رخ داد، باید در برخورد دقت شود. در موضوع صیانت خلاف شئون و جرم در حال تفکیک هستیم و در این زمینه همه نهادها باید هماهنگ باشند.

معتقدم برخورد کمتر از ۱۰ درصد اثرگذار است و برای حفظ و صیانت این عرصه باید فرهنگسازی کرد که بعد اصلی آن در زمینه آموزش خود را نشان می دهد. در کلاس آموزشی باید این اصالت ها را تقویت کرد و رسانه ها باید کمک کنند. در «هوای نو» روی رسانه هیأت کار شد تا کار فاخر تولید شود. در حوزه آموزش نیز کانون در حال ورود است. هر فردی می تواند مداح شود و با اخلاص و ضوابطی می تواند به این کار ورود کند، اما جایی که کلاس است باید رعایت نکاتی را داشته باشد و مطالبات رهبری را محقق کند تا ما نسل بعدی خود را حفظ کنیم.

در حوزه منویات مقام معظم رهبری باید دید رویکرد ما صیانت باشد و یا آموزش، که قطعاً آموزش بهتر است و در این حوزه رسانه هم بسیار اثرگذار است؛ زیرا سازنده ذائقه هاست که متاسفانه گاهی اتفاقات خوب و گاه اتفاقات بد هستیم. در موضوع فرهنگی هم اگر کار ضعیفی بیاید، تمام اقدامات خوب را به حاشیه می برد.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

مخاطب بیانات و مطالبات رهبری صرفاً مداحان نیستند و شاعر و مسئول هیأت هم مدنظر است

یکی از توصیه های مقام معظم رهبری تفکیک میان عزاداری و جشن است؛ هم در شعر هم در ملودی و هم در محتوا. وضعیت امروز مداحان ما در جلسات جشن به چه صورت است؟ این مطالبه آیا محقق شده است؟ در «هوای نو» بخش مدیحه سرایی داشتید و بگویید وضعیت نسل جدید مداحان در این حوزه چگونه است؟

محمدی فام: ما همچنان که گفتم نیازمند کارگروه هستیم تا در این زمینه شادخوانی هم بررسی علمی داشته باشیم. مثلا در این بحث، سریع از باب فقهی می گویند: اصلاً می توان کف زد یا نه و نگاه مراجع چیست، اما آیا شادی به کف زدن است؟ لحن سرود، محتوا، نورپردازی و ... شادی آفرین است. مخاطب بیانات رهبری را لزوماً نباید مداح دانست. رهبری می فرمایند مداحی معرفت افزا باشد و ابزار مداح شعر است؛ بنابراین شاعر باید شعر معرفت افزا و خوبی بسراید تا مداح به وسیله آن بصیرت افزایی کند. مثل شعر آقای سازگار که جنسش شعر هیأت است و دارای آیات قرآن، روایت، بصیرت افزایی و ... است و واژگان ثقیل هم ندارد. بنابراین از شاعر و مسئول هیأت هم باید توقع داشت؛ زیرا یک پرچم هیأت هم می تواند معرفت افزا باشد.

یکی از مشکلات ما این است که کم فکر می کنیم و سریع سراغ اجرا می رویم؛ در حالی که برای همین موضوع شادخوانی باید فکر کرد که در فضای هیأت، لحن خواندن و اصلاً محتوا چه می توان کرد و این باید در آن کارگروه علمی بررسی شود. از ضعف نبود همین کارگروه در موضوع استودیوخوانی به جمع بندی نمی رسیم.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

بیش از ۲ هزار اثر مدیحه خوانی در مهرواره هوای نو ارسال شد که برای سال اول، رقم بسیار خوبی است و از روستاها و شهرستان های مختلف اثر ارسال شد و قطعاً برای سال بعد استقبال بیشتر خواهد شد. همچنین بناست مهرواره به صورت استانی هم برگزار شود. استعدادهای ناشناخته ای کشف شد که برخی از آنان محضر رهبر انقلاب هم خواهند خواند. ۵۰ نفر از برترین های مهرواره به سازمان تبلیغات معرفی می شوند تا برنامه های ویژه اعم از آموزش برای آنان انجام شود. اساتید که به عنوان داور حضور داشتند، روند را مثبت ارزیابی کردند، اما معتقد بودند در زمینه آموزش دچار ضعف هایی هستیم.

در جامعه مداحی نیازمند گفت وگو هستیم

باباخانی: با ظرفیت بالای موجود در عرصه مداحی و هیأت می توانیم مسائل کشور در حوزه فرهنگ را جابجا کنیم. در حوزه ستایشگری نیازمند گفت وگو هستیم و این یک خلأ جدی است. نیازمند گفت وگو در فضای آرام و بامحبت هستیم تا بر سر اختلافات حرف بزنیم و حرف یکدیگر را کامل بشنویم و عصبانی نشویم. باید احساس کنیم فرد در حال نقد است و این اصلاً مشکلی نیست.

میزگرد فارس -  نیاز جامعه مداح به گفت وگوهای نرم و آرام- مطالبات رهبری در حوزه شعر زمین مانده است

دستگاه امام حسین(ع) رأس المال ماست و بزرگان ما با خون دل آن را به اینجا رسانده اند. بنابراین اگر فردی ابتکاری به خرج داد، نمی توان به او بگوییم نکن؛ در حالی که نسل جوان نیازمند ابتکار و حرف جدید است. نمی شود بگوییم هرکس حرف جدید زد در حال ضربه زدن است. حاج اکبر ناظم در زمان خودش کارهای جدید تولید کرد و نقد کارهای نو بسیار تیز و سلبی است. از سوی دیگر فرد نباید بگوید من کار نو تولید کرده ام و بسیار هم مورد استقبال قرار گرفته است، پس کسی حق ندارد من را نقد کند. این دو طرف باید گفت وگو کنند، زیرا ما در ۹۵ درصد، مشترکات داریم و باید بحث کنیم تا در خصوص اختلافات حتی به دو نظر برسیم، اما علمی کار کنیم. هرچه تخصصی باشد اختلاف نظر دارد. در جلسات همفکری به یک خروجی نمی رسیم، اما ممکن است دو خروجی عالمانه داشته باشیم، ولی از کارهای سلیقه ای رها می شویم.

این گفت وگوها باید خارج از فضای نهادها باشد تا ماندگار باشد. رسالت سازمان تبلیغات اسلامی تسهیل گری است. مقام معظم رهبری روی برپایی کرسی آزاداندیشی در موضوعات مختلف بارها تاکید کرده اند که این در موضوع ستایشگری بسیار ضروری است. باید جلسات گفت وگو با آرامش برگزار شود و قطعاً این قشر که دارای حریم معنوی جدی هستند، بسیاری از مشکلات و اختلاف نظرهایشان برطرف خواهد شد و مانع آفات می شود.

منبع : خبرگزاری فارس