خواندنی های تاریخ -  کودتای 28 مرداد؛ داستان (نفت) به روایت (هویدا)!
سرویس فرهنگ و هنر - کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، آتش نفت بود در این مملکت؛ نفت داستانی داشت در ایران و بعدها امیرعباس هویدا نخست‌وزیر دوره پهلوی در چند جمله داستانش را تعریف کرد.

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر برخط نیوز به نقل از فارس - گروه تاریخ امین رحیمی: از وقتی در سال ۱۲۸۷ شمسی در ایران نفت کشف شد، چون حکومت های قاجار و پهلوی گمان می کردند، ایرانی ها نمی توانند نفت را استخراج کنند، شرکت نفت انگلیس، نفت ایران را می برد و می فروخت و درصدی از درآمدش را می داد به دولت ایران. چند درصد؟ حدود ۱۶ درصد از سود خالص را. سال ۱۳۲۹ وقتی در مجلس نفت ملی شد، سفیر انگلیس در ایران اعلام کرد که انگلیس این قانون را قبول ندارد! سال ۱۳۳۲ شمسی دعوا بالا گرفت و مصدق بود و محمدرضا پهلوی فراری و مردمی که پس از آن همه سال، می خواستند نفت شان برای خودشان باشد و ملی باشد. انگلیس و آمریکا هم در ایران کودتا کردند و دوباره روز از نو!

انگلیسی ها دوباره که در سال ۱۳۳۳ آمدند تا بنشینند و درباره یک قرارداد نفتی جدید مشهور به «قرارداد کنسرسیوم» صحبت کنند، متکبرانه آمده بودند و انگار که برای تقسیم غنائم جنگی آمده بودند و این طوری شد: «انگلیسی ها قرارداد کنسرسیوم را نوشتند که براساس آن دوباره خارجی ها حق اکتشاف، استخراج و فروش نفت ایران را برای ۲۵ سال گرفتند و اجازه داشتند که این قرارداد را در مجموع تا ۴۰ سال تمدید کنند. علاوه بر آن هزینه های جدیدی ازجمله هزینه های تأمین زیرساخت ها و جاده کشی و حتی هزینه های اسکان کارکنانشان در ایران را به طرف ایرانی تحمیل کردند. این شرکت ها از مالیات ایران هم معاف بودند و بابت چندسالی که نهضت ملی شدن نفت نگذاشت شرکت نفت انگلیس طبق روال سابق نفت ایران را بفروشد، غرامت هم گرفتند». از همه عجیب تر اینکه: «قرارداد کنسرسیوم را از قوانین ایران مستثنی کردند تا دیگر هیچ مرجع قانون گذاری حتی مجلس شورای ملی نتواند این قرارداد را تغییر دهد یا فسخ کند».

خواندنی های تاریخ -  کودتای 28 مرداد؛ داستان (نفت) به روایت (هویدا)!

تلخ بود ولی آن روزها وضعیت ایران، این جوری ها بود. بعدها در دهه ۵۰ شمسی که می خواستند قرارداد کنسرسیوم را با یک قرارداد جدید جایگزین کنند، امیرعباس هویدا نخست وزیر وقت برای دفاع از این قرارداد جدید به مجلس رفت و ناخواسته داستان نفت را در دوران قاجار و دوره پهلوی اول و پهلوی دوم برای همه تعریف کرد و چنین گفت: «روابط کشورهای تولیدکننده نفت با شرکت های بزرگ نفتی در قسمت اعظم از مدت ۷۲ سالی که از تاریخ اولین قرارداد نفتی خاورمیانه [قرارداد دارسی] می گذرد؛ به طور کلی براساس امتیاز مستقر بوده و اداره امور صنعت نفت به طور دربست در اختیار شرکت های نفتی قرار داشت. این شرکت ها نفت را به هر صورت و به هر مقدار که خود می خواستند، استخراج می کردند و به هر قیمت و در هر کجا که مایل بودند به فروش می رساندند».

خواندنی های تاریخ -  کودتای 28 مرداد؛ داستان (نفت) به روایت (هویدا)!

منبع : خبرگزاری فارس

اخبار گوناگون در برخط