ملاحظات واردات واکسن کرونا توسط بخش خصوصی  -  واکسن های وارداتی در اختیار دولت قرار گیرد
سرویس اقتصادی - با توجه به نیاز کشور به واردات واکسن، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی به ویژه در شرایط تحریم، به عنوان کمک بخش دولتی می‌تواند موثر باشد، اما تمام واکسن های وارداتی باید در اختیار دولت قرار گیرد و بر اساس سند ملی واکسیناسیون و به طور رایگان به مردم تزریق شود.

ویروس کووید - 19 تاکنون حدود 150 میلیون نفر را در دنیا مبتلا کرده و منجر به مرگ بالغ بر 3 میلیون و 150 هزار نفر شده و همچنان در حال گسترش است. کشورهای مختلف مجموعه ای از اقدامات را جهت مقابله با گسترش این بیماری و عواقب ناشی از آن به کار بسته اند.

برنامه ریزی برای تامین و توزیع واکسن، به عنوان یکی از راهکارهای موثر در مقابله با گسترش این بیماری و پیشگیری از آن از همان ماه های ابتدایی در دستور کار کشورها قرار گرفته است. تاکنون کشورها با گذشت حدود یک سال از بیماری، واکسیناسیون را آغاز کرده اند، پیشرفت هایی نیز در این زمینه حاصل شده است. تقویب این راهکار برای ایران نیز که با موج جدیدی از بیماری و میزان قابل توجهی ابتلا و مرگ ناشی از بیماری مواجه شده است، اهمیت بسیاری دارد. با وجود این برنامه واکسیناسیون در کشورمان به میزان کافی پیشرفت نداشته و لذا لازم است، دولت تدابیر لازم را جهت تسریع واکسیناسیون جمعیت به کار بندند. 

بهره گیری از ظرفیت بخش خصوصی جهت واردات این کالا یکی از راهکارهای تسریع تامین واکسن برای جمعیت است و البته این راهکار مخالفان و موافقانی دارد. 

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با بررسی موضوع واردات واکسن کووید - 19 توسط بخش خصوصی به ارائه پیشنهاداتی پرداخته است و ضمن تاکید بر بهره گیری از ظرفیت بخش خصوصی به مواردی در مورد زمینه سازی فساد و تقلب به دلیل ضعف نظارت، واکسیناسیون گروه های داوطلب و ایجاد تبعیض نیز اشاره داشته است. 

با توجه به مقدمات یاد شده به نظر می رسد ورود بخش خصوصی به موضوع واردات واکسن کووید - 19 با پیچیدگی هایی بیش از واردات سایر کالاها و خدمات دارویی روبرو است. از این رو ضرورت دارد در زمینه همکاری این بخش با دولت نکات ذیل مورد توجه قرار گیرد: 

1- با توجه به نیاز کشور به واردات واکسن، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی به ویژه در شرایط تحریم، به عنوان کمک بخش دولتی می تواند موثر و کمک کننده باشد. 

2 - هر گونه تزریق واکسن خارج از سند ملی واکسیناسیون و براساس پرداخت هزینه می تواند باعث احساس تبعیض و بی عدالتی در جامعه شود و این امر هم مسئولیت پذیری مردم را در مبارزه برای ریشه کنی بیماری از طریق رعایت بهداشت فردی تحت تاثیر قرار خواهد داد و هم سرمایه اجتماعی حاکمیت را به شدت آسیب پذیر خواهد کرد. بنابراین نوع همکاری بخش خصوصی و دولت چه در واقع امر، چه در کلام مسئولان، چه در بازنمایی های رسانه ای باید به عنوان «بخش خصوصی به مثابه بازوی حمایتی دولت) تعریف شود و از استعاره هایی چون «شریک تجاری بودن دولت و بخش خصوصی»، «مشتری بودن مردم برای  بخش خصوصی در زمینه واکسیناسیون»و ... به شدت پرهیز شود. 

3 - باید توجه داشت که واردات به عنوان مسیر موازی تولید واکسن در فاز اول واکسیناسیون است. بنابراین ضرورت دارد مسیر تولید به صورت رقابتی و فعال هموار شود و شرکت های تولید کننده در عین رعایت اخلاق رقابتی، تلاش کنند هر چه سریع تر به  موفقیت جمعی در این زمینه دست یابند و یا همین رویکرد، برنامه ریزی برای صادرات این محصول استراتژیک در دستور کار وزارت بهداشت قرار داشته باشد. 

بنابراین پیشنهاد می شود: 

1 - توزیع واکسن باید صرفا توسط دولت (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی)، در چارچوب سند ملی واکسیناسیون کشور و به صورت رایگان و عمومی صورت گیرد. در همین راستا: 

بخش خصوصی تنها در واردات محصول و نه در هیچ یک از مراحل دیگر به عنوان بازیگر حامی حضور خواهد داشت. تمام واکسن های وارد شده توسط بخش خصوصی، ضمن ثبت در سامانه تامین و توزیع وزارت بهداشت ، جهت توزیع در اختیار دولت (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) قرار گیرد. 

ساز و کار نظارت بر قیمت و کیفیت محصولات توسط وزارت بهداشت باید به صورت شفاف و تعریف شده باشد. به طوری که قیمت و کیفیت واکسن های وارداتی توسط بخش خصوصی را تضمین نماید. باید توجه داشت که هر نوع واکسن وارداتی، چه توسط بخش خصوصی و چه توسط بخش دولتی باید با نظارت دقیق بر قیمت و کیفیت توسط وزارت بهداشت و طبق سند ملی واکسیناسیون تزریق شود. 

بخش خصوصی تنها بازوی حمایتی برای واردات و دور زدن تحریم ها باشد و دولت با تکیه بر سیاست های رفاهی - به صورت ویژه اختصاص بودجه برای واکسیناسیون ملی - به عنوان متولی تامین سلامت میان مردم و بخش خصوصی حضوری فعال داشته باشد. 

2 - مجموعه بهداشت و درمان کشور باید به صورت مدون و برنامه ریزی شده به تسهیل گیری در فعالیت مجموعه های تولید کننده و واردکننده واکسن بپردازد و از ایجاد فضای رقابتی میان این مجموعه ها جلوگیری کنند، در همین راستا: 

دولت برنامه خود (مشتمل بر زمان بندی و سقف واردات) جهت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در واردات واکسن کووید - 19 را متناسب با ورود واکسن های داخلی به برنامه توزیع واکسیناسیون کشور، اعلام کند. 

میزان دوز واکسن وارداتی باید براساس برنامه وزارت بهداشت در خصوص واردات واکسن باشد. 

منبع : خبرگزاری فارس