افزایش 55 درصدی اجاره بها رکورد شکست

افزایش 55 درصدی اجاره بها رکورد شکست

۰۸ آذر ۱۴۰۰ - ۱۳:۳۴ زمان مطالعه : 15 دقیقه
سرویس اقتصادی - از اسفند سال ۱۳۹۹ تورم نقطه‌ای اجاره‌بهای مسکن در شهر تهران به ۳۱.۴ درصد و در مناطق شهری کشور به ۳۵.۲ درصد رسیده و پس از تصرف کانال ۴۰ درصدی و ۵۰ درصدی در ماه‌های فروردین تا مهر، حالا عزم کانال ۶۰ درصدی را نیز کرده است.

به گزارش سرویس اقتصادی برخط نیوز به نقل از فرارو - بر اساس آمار های اعلامی مرکز آمار ایران در فصل تابستان ١۴٠٠متوسط افزایش هزینه اجاره بها برای کل خانوار های شهری کشور که تمدید قرارداد داشته اند، برابر با ۴۶.۹ درصد بوده است. این میزان در تابستان سال ۱۳۹۹ نسبت به مدت مشابه خود ۴۱.۲ درصد و در تابستان سال ۱۳۹۸ نسبت به تابستان ۹۷ حدود ۲۷.۱ درصد بوده است.

به گزارش روزنامه فرهیختگان، آخرین گزارش بانک مرکزی ایران از معاملات مسکن در شهر تهران طی آبان سال ۱۴۰۰ نشان می دهد متوسط قیمت خرید و فروش یک مترمربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه های معاملات ملکی به بیش از ۳۲ میلیون تومان رسیده است که نسبت به ماه قبل ۱.۲ درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل ۱۷.۷ درصد افزایش نشان می دهد.

این آمار گرچه نشان می دهد سرعت افزایش قیمت مسکن نسبت به سال گذشته کندتر شده، اما در سویی دیگر از بحرانی تر شدن قیمت ها در بازار اجاره مسکن حکایت می کند. طبق این آمارها، درحالی که در ماه های اخیر قیمت مسکن به ثبات نسبی رسیده است، اما نرخ رشد اجاره بها در شهر تهران در آبان ماه امسال نسبت به آبان سال ۱۳۹۹ رشد ۵۱.۶ درصدی را ثبت کرده و این میزان در کل مناطق شهری ۵۴.۹ درصد است.

بررسی آمار های بانک مرکزی ایران نشان می دهد در تورم نقطه ای که آمار آن از سال ۱۳۹۳ دردسترس است، شرایط فعلی بدترین و شکننده ترین وضعیت طی ۸ سال اخیر است. در سویی دیگر، نگاهی به تورم سالانه اجاره مسکن نیز نشان می دهد از سال ۱۳۶۲ تا پایان سال ۱۳۹۹ در دو سال ۱۳۷۵ و ۱۳۹۹ بالاترین نرخ تورم رخ داده است. البته اگر نرخ تورم سالانه امسال منتشر شود، دولت روحانی رکورددار تورم اجاره بهای مسکن خواهد بود.

اینکه می گوییم دولت روحانی و نمی گوییم دولت فعلی، یک دلیل فنی و علمی و تجربی دارد. داده های تاریخی می گوید تورم اجاره همواره با چندین ماه فاصله از تورم مسکن حرکت می کند و آنچه امروز در بازار اجاره درو می شود، حاصل کشت وکار دولت روحانی است.

مستاجران دست به کمپین شدند

نگاهی به سایت ثبت و جمع آوری امضا نشان می دهد برخی از مستاجران در اعتراض به افزایش شدید قیمت اجاره بهای مسکن در کمتر از سه ماه، دو کمپین برای رساندن صدای اعتراض خود به دولت تشکیل داده اند.

کمپین اولی از ١٧ شهریور ١۴٠٠ شروع به کار کرده است. عنوان این کمپین «درخواست برخورد با افزایش بی رویه اجاره بهای مسکن» است که متن آن در خطاب به رئیس جمهور، رئیس مجلس و وزیر راه وشهرسازی نوشته شده و درحال جمع آوری امضاست. در بخشی از متن این کمپین آمده است: «بدین وسیله ما، امضاکنندگان این کارزار، اعلام می داریم باتوجه به وضعیت اقتصادی تحت تحریم و تورم سرسام آور ناشی از آن و اجبار به زندگی در منازل استیجاری به دلیل نداشتن مسکن شخصی، این تورم، فشار اقتصادی بسیار زیادی را به آحاد جامعه، به خصوص اقشاری که از داشتن مسکن شخصی محروم هستند وارد می کند.

از این رو باتوجه به افزایش بی رویه و حتی بعضا چندین برابری نرخ تورم سالانه و اجبار به تخلیه ملک در صورت عدم پذیرش شرایط موجرین و همچنین شرایط ویژه به دلیل شیوع ویروس کرونا و امکان گسترش بیماری در صورت جابه جایی های این چنینی، خواهشمند است دستوراتی صادر فرمایید تا مصوبات اعلام شده توسط معاون دفتر اقتصادی وزارت راه وشهرسازی درخصوص تمدید خودکار اجاره نامه ها و سقف افزایش اجاره بها در فروردین ماه سال جاری به میزان افزایش اجاره بها در تهران ۲۵ درصد، کلانشهر ها ۲۰ درصد و سایر شهر ها ۱۵ درصد، با نظارت شدید و ضمانت اجرایی و قانونی متناسب و با نظارت مستمر تیم های بازرسی و ایجاد اهرم های قانونی مشخص جهت جلوگیری از تخطی برخی افراد به مرحله عمل برسد.»

شروع به کار کمپین دوم از ٢٨ مهرماه ١۴٠٠ بوده است. این کارزار با عنوان «درخواست تعیین اجاره بهای قانونی و برخورد سخت با متخلفان» شروع به فعالیت کرده و از رستم قاسمی، وزیر راه وشهرسازی درخواست کرده است با متخلفان افزایش بی رویه اجاره بها برخورد کند. در این کمپین جمع آوری امضا خطاب به وزیر راه وشهرسازی آمده است: «همان طور که اطلاع دارید در دو سال گذشته باتوجه به شیوع ویروس کرونا مردم با مشکلات عدیده ای مواجه شدند. در این شرایط سخت روحی، درآمد مردم جوابگوی تامین مایحتاج اولیه زندگی نیست.

از طرفی افزایش اجاره بهای خانه و مغازه و کارگاه و کارخانه ها، باری سنگین تر از توان سرپرست خانواده است. متاسفانه در این دو سال اجاره بها بیش از ۲۰۰ درصد افزایش یافته که با قانون و اسلام همخوانی ندارد. باتوجه به اینکه مسکن نیاز اولیه هر انسان است، تقاضا داریم تا با جدیت هرچه زودتر اجاره بهای قانونی را تعیین و با متخلفان برخورد نمایید.»

افزایش ۵۵ درصدی اجاره بها رکورد شکست

براساس جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران که روز گذشته منتشر شد، نرخ رشد اجاره بها در شهر تهران در آبان ماه امسال نسبت به آبان سال ۱۳۹۹ رشد ۵۱.۶ درصدی را ثبت کرده است. بررسی ها نشان می دهد این رقم بالاترین نرخ رشد اجاره بهای مسکن در شهر تهران از فروردین سال ۱۳۹۳ است. طبق گزارش مرکز آمار ایران در کل مناطق شهری میزان افزایش اجاره بها در آبان امسال نسبت به آبان سال گذشته ۵۴.۹ درصد است.

بررسی آمار های تورم اجاره بهای مسکن در شهر تهران نشان می دهد از سال ۱۳۹۳ و دقیقا از زمانی که آمار های بانک مرکزی به صورت نقطه ای منتشر شده، رقم تورم آبان ۱۴۰۰ بی سابقه ترین نرخ تورم اجاره بهاست، به طوری که آمار ها حکایت از آن دارد از اردیبهشت سال ۱۳۹۳ تا اسفندماه سال ۱۳۹۶ بالاترین نرخ های تورم نطقه ای اجاره بهای مسکن مربوط به اردیبهشت سال ۱۳۹۳ با ۲۲ درصد است. در این مقطع تورم اجاره بها حول وحوش ۱۰.۵ تا ۱۲.۵ درصد در نوسان بوده است.

از فروردین سال ۱۳۹۷ تا اسفندماه سال ۱۳۹۸ بالاترین نرخ تورم مربوط به مهرماه ۱۳۹۸ با ۳۲ درصد است. بین آبان سال ۱۳۹۸ تا اسفندماه سال ۱۳۹۹ نرخ تورم نقطه ای اجاره بهای مسکن بین ۲۵ تا ۳۰ درصد در نوسان است. از اسفند سال ۱۳۹۹ تورم نقطه ای اجاره بهای مسکن در شهر تهران به ۳۱.۴ درصد و در مناطق شهری کشور به ۳۵.۲ درصد رسیده و پس از تصرف کانال ۴۰ درصدی و ۵۰ درصدی در ماه های فروردین تا مهر، حالا عزم کانال ۶۰ درصدی را نیز کرده است.

روحانی و هاشمی رکوردار هستند

براساس آمار های اعلامی مرکز آمار ایران در فصل تابستان ١۴٠٠متوسط افزایش هزینه اجاره بها برای کل خانوار های شهری کشور که تمدید قرارداد داشته اند، برابر با ۴۶.۹ درصد بوده است. این میزان در تابستان سال ۱۳۹۹ نسبت به مدت مشابه خود ۴۱.۲ درصد و در تابستان سال ۱۳۹۸ نسبت به تابستان ۹۷ حدود ۲۷.۱ درصد بوده است.

اما نگاهی به تورم بلندمدت چند دهه اخیر نیز نکته قابل تاملی دارد، به طوری که بررسی تورم سالانه اجاره بهای منزل مسکونی طی سال های ۱۳۶۲ تا ۱۳۹۹ نشان می دهد بالاترین تورم اجاره بهای مسکن مربوط به سال ۱۳۷۵ با ۳۶.۴ درصد بوده است. پس از آن بالاترین نرخ مربوط به سال ۱۳۹۹ با ۳۱.۸ درصد است. گرچه آمار رسمی تورم سالانه منتهی به آبان ۱۴۰۰ در دست نیست، اما می توان برآورد کرد که این رقم رکورد تاریخی سال های ۱۳۶۲ تا ۱۴۰۰ را شکسته باشد؛ چراکه تورم نطقه ای منتهی به اسفندماه ۱۳۹۹ از حدود ۳۲ درصد حالا به ۵۵ درصد رسیده است.

بر این اساس به نظر می رسد تورم سالانه اجاره بهای مسکن در پایان آبان باید به بیش از ۴۰ درصد رسیده باشد که رکورد همه دوره های پس از انقلاب را شکسته است. این نکته قابل ذکر است ازآنجایی که تورم اجاره بها تابع قیمت مسکن بوده و با فاصله زمانی چندماهه شکاف بین اجاره و قیمت به اصطلاح پُر یا تکمیل می شود، تورم بالای آبان ۱۴۰۰ را باید دستپخت دولت روحانی بدانیم.

تنور افزایش قیمت ها همچنان روشن است

براساس آخرین گزارش بانک مرکزی ایران از معاملات مسکن در شهر تهران طی آبان سال ۱۴۰۰، تعداد معاملات آپارتمان های مسکونی شهر تهران در آبان ماه به حدود ۷.۳ هزار واحد مسکونی رسیده که نسبت به ماه قبل و ماه مشابه سال قبل به ترتیب معادل ۳۳.۵ و ۶۳.۵ درصد افزایش نشان می دهد.

گزارش بانک مرکزی ایران نشان می دهد، متوسط قیمت خرید و فروش یک مترمربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه های معاملات ملکی شهر تهران در آبان ماه سال جاری بیش از ۳۲ میلیون تومان است که نسبت به ماه قبل ۱.۲ درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل ۱۷.۷ درصد افزایش نشان می دهد.

این آمار ها گرچه نشان می دهد سرعت افزایش قیمت مسکن نسبت به سال گذشته کندتر شده، اما با بالا بودن انتظارات تورمی در کشور و همچنین سهم ۷۰ تا ۷۵ درصدی تقاضا های سرمایه ای از معاملات مسکن، همچنان تنور افزایش قیمت مسکن گرم و روشن است. به نظر می رسد این وضعیت با کاهش انتظارات تورمی و از سوی دیگر با شروع ساخت وساز های طرح مسکنی دولت، حتی روند کاهشی هم به خود به بگیرد.

قیمت مسکن در حومه تهران ۶ تا ۶۰ میلیون تومان!

گرچه گزارش ماهانه بانک مرکزی عمدتا وضعیت تغییرات قیمت و اجاره بها را در شهر تهران بررسی می کند، اما بررسی ها از آمار هایی که موتور جست وجوی املاک ایران با نام «ملک رادار» انجام داده نشان می دهد وضعیت اجاره بها در مناطق حومه شهر های بزرگ به مراتب بدتر و شکننده تر از شهر تهران است، به طوری که درحال حاضر قیمت مسکن در حومه و اقمار شهر تهران از ۵.۲ میلیون تومان در ملارد شروع شده و تا ۶۱.۵ میلیون تومان در لواسان می رسد. قیمت مسکن در پرند که کمترین زیرساخت ها در آن ایجاد شده و دسترسی حمل ونقلی ارزان تر به آن وجود ندارد؛ حالا متری ۵.۸ میلیون تومان است.

در پاکدشت میانگین قیمت مسکن متری ۷.۳ میلیون تومان، در ورامین و پیشوا این میزان ۷.۶ میلیون تومان، در رباط کریم و نسیم شهر این عدد بیش از ۸ میلیون تومان، در قرچک ۸.۷ میلیون تومان، در پردیس ۹.۹۳ میلیون تومان، شهر قدس ۱۰.۳ میلیون تومان، شهریار ۱۰.۵ میلیون تومان، بومهن ۱۰.۸ میلیون تومان، اسلام شهر و واوان ۱۰.۹ میلیون تومان، اندیشه ۱۱.۵ میلیون تومان، دماوند و فیروزکوه ۱۳.۵ میلیون تومان، رودهن ۱۳.۶ میلیون تومان، فشم، اوشان و میگون ۵۰.۳ میلیون تومان و سرانجام میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در لواسان ۶۱.۵ میلیون تومان است. اما در حومه تهران قیمت ویلا نیز از ۵.۸ میلیون تومان در شهریار به ۴۷ میلیون تومان در لواسان می رسد.

رکوردشکنی اجاره بها در حومه تهران

گفته شده که اجاره بها تابع قیمت مسکن است و با فاصله زمانی مالکان قیمت اجاره بها را به قیمت مسکن می چسبانند. یکی از نسبت ها و شاخص هایی که می توان وضعیت اجاره بها را در تهران و حومه آن سنجید، نسبت اجاره به خرید است. طبق آمار های ارائه شده از سوی موتور جست وجوی املاک ایران «ملک رادار»، در نیمه اول امسال نسبت اجاره به خرید مسکن در شهر تهران از حدود ۸ درصد در مناطق یک و ۴ تهران شروع شده و به ۱۵.۶ درصد در منطقه ۲۰، به ۱۶.۸ درصد در منطقه ۲۲ و به ۱۸.۳ درصد در حومه تهران می رسد. این به این معنی است که مثلا در حومه تهران اگر قیمت مسکن فرضا یک میلیارد تومان باشد، رهن آن ۱۸۳ میلیون تومان خواهد بود.

آمار های موتور جست وجوی مسکن نشان می دهد متوسط قیمت هر مترمربع آپارتمان مسکونی در حومه تهران از یک میلیون تومان در پرند شروع شده و به ۶.۴ میلیون تومان در لواسان می رسد. در رباط کریم و نسیم شهر این میزان ۱/۱ میلیون تومان، در ملارد، پاکدشت و قرچک این میزان ۱.۲ میلیون تومان، در بومهن ۱.۶ میلیون تومان، در پردیس و اسلام شهر ۱.۷ میلیون تومان، شهریار، اندیشه و رودهن ۲.۱ میلیون تومان و در فشم و اوشان این میزان ۴.۴۶ میلیون تومان است.

هجوم تهرانی ها به البرز

به همان میزان که تهرانی ها با گرانی مسکن دست وپنجه نرم می کنند؛ در البرز نیز وضعیت چندان تعریفی ندارد. طبق اطلاعات ارائه شده از سوی موتور جست وجوی ملک رادار، در شهر کرج قیمت مسکن از ۹.۲ میلیون تومان در منطقه ۱۰ به ۲۲.۶ میلیون تومان در منطقه یک این شهر می رسد.

در حومه کرج نیز قیمت مسکن متری ۵.۵ میلیون تومان است. مارلیک با ۶.۵ میلیون تومان کمترین قیمت در حومه تهران است. در شهرک فرهنگیان، ماهدشت و اشتهارد نزدیک به ۶.۶ میلیون تومان، در هشتگرد، نظرآباد، طالقان، کوهسار و تنکمان میانگین قیمت هر مترمربع واحد مسکونی ۶.۷ میلیون تومان، در کمال شهر و چهارباغ ۶.۸ میلیون تومان، در محمدشهر و علی آباد ۷.۷ میلیون تومان، در مشکین دست و شهرک بعثت ۹.۱ میلیون تومان و در گرم دره این میزان ۱۴.۸ میلیون تومان است.

درخصوص اجاره بها نیز قیمت ها برای هر مترمربع از حدود یک میلیون تومان در ماهدشت و اشتهارد شروع می شود و به ½ میلیون تومان در گرم دره می رسد. همچنین در البرز نسبت اجاره به خرید از ۱۴.۱ درصد در منطقه ۱۱ شهر کرج به ۱۸.۹ درصد در منطقه سه و به ۲۰.۸ درصد در حومه می رسد.

آمار های موتور جست وجوی مسکن «ملک رادار» نشان می دهد درحالی که تعداد آگهی های رهن و اجاره مسکن در شهر تهران نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهشی بوده، این میزان در البرز افزایش داشته است. از آنجایی به سختی می توان مرز اقتصادی ای بین البرز و تهران قائل شد. افزایش آگهی های مسکن در البرز نشان می دهد بخشی از مستاجران تهرانی که حالا قدرت خرید اجاره مسکن در پایتخت را ندارند، به کرج و دیگر نقاط البرز رفته اند.

قیمت های ۷ تا ۲۵ میلیونی در مشهد

آمار دیگری که موتور جست وجوی مسکن منتشر کرده است، مربوط به شهر مشهد و برخی از شهر های استان خراسان رضوی است. طبق اطاعات ارائه شده در گزارش این موتور جست وجو، میانگین قیمت هرمترمربع واحد مسکونی در مشهد از ۷.۲ میلیون تومان در منطقه ۶ به حدود ۲۵ میلیون تومان در منطقه یک این شهر می رسد. در حومه این شهر میانگین قیمت هرمترمربع واحد مسکونی حدود ۴.۳ میلیون تومان است.

در مشهد و حومه آن و در برخی شهر های خراسان رضوی نسبت اجاره رقم نسبتا قابل توجهی است. برای مثال نسبت اجاره به خرید از ۹.۸ درصد در شهر بیرجند به حدود ۱۶ درصد در حومه مشهد می رسد، اما این میزان بالاترین نرخ نیست؛ چراکه در گناباد این میزان ۱۷.۳ درصد و در شهر فردوس ۲۸.۲ درصد است.

استان های محروم وضعیت شکننده تری دارند

آمار های بانک مرکزی ایران صرفا به تورم نقطه به نقطه آبان ماه مناطق شهری کشور اشاره داشته و رقم ۵۴.۹ درصد را برای تورم نقطه ای مناطق شهری کشور ذکر می کند که بالاتر از رقم ۵۱.۶ درصد شهر تهران است. اما این آمار ها به وضعیت استان ها اشاره نمی کند و صرفا یک نرخ میانگین را ذکر می کند.

اما برخلاف بانک مرکزی، مرکز آمار ایران در آخرین گزارش خود که وضعیت اجاره بهای مناطق شهری استان ها را بیان کرده، طبق این آمار وضعیت در استان ها به مراتب بحرانی تر از استان و شهر تهران است. برای مثال درحالی که تورم نقطه ای منتهی به پایان تابستان در مناطق شهری کشور ۲۴.۷ درصد و در استان تهران ۲۳.۶ درصد بوده، این میزان در مناطق شهری لرستان ۴۱.۸ درصد، در خراسان جنوبی ۳۵.۲ درصد، در اردبیل ۳۴.۵ درصد، در آذربایجان غربی ۳۴.۴ درصد، در گیلان ۳۴.۱ درصد، در کرمانشاه ۳۳.۹ درصد، در مرکزی ۳۳.۸ درصد، در اصفهان ۳۳.۳ درصد و در قم نیز این میزان ۳۱.۷ درصد بوده است.

درمجموع تورم نقطه ای ۱۹ استان بالاتر از نرخ میانگین کشوری و ۲۲ استان نیز بالاتر از استان تهران بوده است. این شرایط به سیاستگذار می گوید که مسکن معضل بزرگی برای خانوار های شهری کشور است که بیش از نیمی از درآمد خانوار ها را می بلعد و البته این نکته را نیز متذکر می سازد که با وضعیت گفته شده، هرگونه افزایش قابل توجه در قیمت اقلام سفره خانوار در این مناطق، می تواند تیر خلاص به معاش خانوار ها باشد.

سایه سیاه دولت روحانی در بازار مسکن

نگاهی به داده های تاریخی تغییرات قیمت مسکن و اجاره در گزارش های بانک مرکزی ایران نشان می دهد تورم مسکن زمانی که ارقام بالاتر را ثبت می کند، تورم اجاره با فاصله قابل توجهی از آن و همگام با نرخ عمومی تورم حرکت می کند. این وضعیت باعث می شود حتی در زمانی که تورم مسکن کاهشی است، اما تورم اجاره افزایشی باشد.

این وضعیت در شرایط فعلی رخ داده است. همچنین بررسی داده های تاریخی نشان می دهد از اردیبهشت سال ۱۳۹۳ که داده های تورم نقطه ای بانک مرکزی در حوزه مسکن و اجاره دردسترس است، پس از جهش قیمت مسکن در سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲، قیمت مسکن با رکود سنگینی که در بخش تقاضا رخ داده، از اردیبهشت سال ۱۳۹۳ کاهشی بوده و حتی نرخ های منفی را نیز تجربه کرده و از اردیبهشت سال ۹۳ تا شهریور ۱۳۹۶ این میزان همواره پایین تر و کمتر از نرخ اجاره بها است.

اما در شهریور سال ۱۳۹۶ و با روشن شدن موتور التهابات ارزی و زمزمه های خروج آمریکا از برجام و افزایش نااطمینانی ها در اقتصاد ایران، نرخ تورم نقطه ای مسکن از اجاره سبقت گرفته و در اسفند ۹۶ به ۲۶ درصد می رسد. در آن زمان نرخ تورم اجاره ۱۰.۵ درصد است. از فروردین سال ۱۳۹۷ که قیمت مسکن جهش های عجیبی را تجربه کرد، تا مرداد ۱۳۹۸ همچنان نرخ تورم مسکن بالاتر از اجاره است، اما در این زمان تورم اجاره از قیمت مسکن سبقت گرفته و این وضعیت تا تیرماه ۱۳۹۹ پابرجاست.

از مرداد ۹۹ تا فروردین ۱۴۰۰ با جهش دوباره قیمت مسکن، تورم مسکن از اجاره پیشی گرفته، اما تورم مسکن در اردیبهشت ۱۴۰۰ جای خود را به تورم اجاره می دهد و تا به امروز این وضعیت همچنان برقرار است. به طوری که در آبان ماه امسال تورم نقطه ای مسکن درحالی ۱۷.۷ درصد است که این میزان برای اجاره ۵۱.۶ درصد است. پس زمانی که حتی بازار مسکن به ثبات می رسد، این بازار اجاره است که می خواهد فاصله خود را با قیمت مسکن کم کند.

به نظر می رسد این وضعیت همچنان ادامه داشته باشد و حداقل در کوتاه مدت بازار اجاره همچنان ملتهب خواهد بود؛ بنابراین پرواضح است که آمار های اجاره نشان می دهند همچنان سایه سیاه جهش های قیمتی مسکن در دولت قبل در بازار اجاره پابرجا خواهد بود و باتوجه به حرکت کند افزایش قیمت ها در بازار مسکن طی چندماه اخیر، عدالت و انصاف حکم می کند که وضعیت بحرانی اجاره بها را به دولت جدید نسبت ندهیم.

منبع : فرارو