نوادگان در چه شرایطی از متوفی ارث می برند؟

نوادگان در چه شرایطی از متوفی ارث می برند؟

۲۵ دی ۱۳۹۹ - ۰۲:۳۸ زمان مطالعه : 4 دقیقه
سرویس مجله - پس از فوت یک شخص اموال او طبق قانون بین وارثان تقسیم می‌شود؛ اما اموال باقی‌مانده از متوفی به تمامی بازماندگان او نمی‌رسد و در این زمنیه قواعدی وجود دارد. می‌خواهیم بدانیم نوادگان در چه شرایطی از متوفی ارث می‌برند.

نوادگان در چه شرایطی از متوفی ارث می برند؟

فراروـ بعد از اینکه شخص فوت می کند، ممکن است اموالی داشته باشد که وارثان ایشان بعد از گرفتن گواهی انحصار وراثت می توانند آن اموال را بین خود تقسیم کنند. ارث در زمره وقایع حقوقی است؛ یعنی اراده اشخاص در آن تاثیری ندارد و ناشی از حکم قانون است. نکته مهم در خصوص ارث این است که اموال بازمانده از متوفی به تمامی بازماندگان وی نمی رسد؛ بلکه قواعدی در این میان وجود دارد که براساس آن اموال بین وراث تقسیم می شود. در این نوشتار می خواهیم بررسی کنیم که در چه شرایطی نوادگان متوفی از وی ارث می برند.

 

موجبات ارث

موجبات ارث یعنی عواملی که موجب پیدایش رابطه توارث بین دو شخص می شود، به گونه ای که در صورت فوت هریک از ایشان دیگری از وی ارث می برد. افراد به دو دلیل از همدیگر ارث می برند: نسب یا سبب. زن و شوهر همواره به واسطه رابطه سببیت از یکدیگر ارث می برند. در کنار آن ها افراد خانواده و نزدیکان متوفی نیز به واسطه رابطه نَسبیت از ارث برخوردار می شوند. اشخاصی که به موجب نسب از هم ارث می برند، سه طبقه هستند و هر طبقه درجاتی دارد. با وجود طبقه اول، طبقه دوم و با وجود درجه اول درجه دوم ارث نمی برند. این طبقات به شرح ذیل است:

طبقه اول

درجه نخست: پدر، مادر و اولاد
درجه دوم: نوادگان

طبقه دوم

درجه نخست: پدربزرگ، مادربزرگ، برادر و خواهر
درجه دوم: اجداد پدربزرگ و مادربزرگ، اولاد برادر و خواهر

طبقه سوم

درجه نخست: عمو، عمه، خاله و دایی
درجه دوم: اولاد عمو، عمه، خاله و دایی

نکته ای که در مورد این طبقات و درجات وجود دارد، این است که هر طبقه، طبقه دیگر و هر درجه، درجه دیگر را از ارث محروم می کند. برای نمونه هرگاه متوفی هم فرزند و هم نوه داشته باشد، تنها فرزندان از او ارث می برند و نوادگان از ارث محروم می شوند. توجه به این نکته ضروری است که زن و شوهر همواره از یکدیگر ارث می برند و با سایر وراث جمع می شوند. به عبارت دیگر نه زن و شوهر مانع از ارث بردن سایر افراد می شوند و نه سایرین می توانند زن و شوهر را از ارث محروم کنند.

شرط ارث بری نوادگان

به موجب ماده ۹۱۱ قانون مدنی اگر متوفی هم فرزند و هم نوه داشته باشد، هیچ یک از نوادگان او ارث نمی برند. به عبارت دیگر اگر حتی یکی از فرزندان متوفی زنده باشد و دیگران همه قبل از متوفی فوت کرده باشند، هیچ یک از نوادگان ارث نمی برند و ارث به فرزند متوفی می رسد.

 

اگر متوفی ۲ فرزند داشته باشد که یکی از آن ها قبل از فوت وی فوت کرده باشد، حال اگر قبل از تقسیم ارث فرزند دیگر هم فوت کند، باز هم ارث به نوادگان متوفی نمی رسد؛ بلکه ارث فقط به همان فرزندی که در زمان فوت متوفی زنده بوده است، می رسد. اگر متوفی در طبقه اول هم پدر و مادر و هم نوه داشته باشد، پدر و مادر مانع ارث بردن نوادگان نمی شوند. از این رو پدر و مادر سهم خود را می برند و نوادگان نیز همان سهمی را که به فرزندان می رسد، می برند.
در ابتدا گفتیم که هر طبقه، طبقه دیگر و هر درجه، درجه دیگر را از ارث محروم می کند. ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که چرا پدر و مادر متوفی مانع ارث بردن نوادگان وی نمی شوند؟

 

درست است که نوادگان درجه دوم از طبقه اول و پدر و مادر درجه اول از طبقه اول هستند؛ اما پدر و مادر مانع ارث بردن نوادگان نیستند. فرزندان مانع ارث بردن نوادگان هستند؛ زیرا پدر و مادر جزء اقربای صعودی هستند و فرزندان و نوادگان جزء اقربای نزولی هستند؛ بنابراین پدر و مادر متوفی مانع ارث بردن نوادگان نیستند.

شیوه ارث بری نوادگان

به موجب ماده ۹۱۱ قانون مدنی هر نسل سهم کسی را می برد که به واسطه او به متوفی متصل است؛ یعنی نوادگان پسری سهمی را می برند که در صورت زنده بودن پدرشان به وی می رسید و نوادگان دختری هم سهمی را می برند که در صورت زنده بودن مادرشان به وی می رسید. در تقسیم ارث بین نوادگان چه نوادگان پسری و چه نوادگان دختری باشند، هر پسر ۲ برابر هر دختر ارث می برد؛ یعنی هر نوه ای که پسر باشد، ۲ برابر خواهر خود ارث می برد.


به عنوان مثال اگر زنی فوت کند که فرزندانش قبل از او فوت کرده اند و یک دختر و پسر داشته است و درحال حاضر نوه های دختری و پسری دارد، هریک از نوه های دختری به میزان سهم الارث دختر متوفی و سهم هریک از نوه های پسری به میزان سهم الارث پسر متوفی است. حال وقتی نوه ها بخواهند ارث را بین خود تقسیم کنند، به نسبت پسر ۲ و دختر ۱ بین خود تقسیم می کنند.

منبع : فرارو

اخبار گوناگون در برخط نیوز