همه شرط های توافق در وین؛ اعتراف اندیشکده نزدیک به رابرت مالی  -  منظور آمریکا از (قوی تر کردن) برجام چیست؟
سرویس سیاسی - یک اندیشکده نزدیک به سرپرست هیأت آمریکایی در مذاکرات وین پیشنهادهایی برای پیشرفت در مذاکرات رفع تحریم‌ها در وین ارائه کرده است.

به گزارش سرویس سیاسی برخط نیوز به نقل از همشهری - فارس، اندیشکده «گروه بین المللی بحران» که از سازمان های نزدیک به «رابرت مالی» نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران است در گزارشی جدید به تلویح تأیید کرده که پیشرفت در مذاکرات رفع تحریم ها در وین در گرو اقداماتی است که آمریکا باید انجام دهد.

رابرت مالی قبل از انتصاب به سمت نماینده ویژه امور ایران ریاست اندیشکده گروه بین المللی بحران را به عهده داشت و اکنون «کامفرت ارو» جایگزین او در این سمت شده است.

گروه بین المللی بحران در این گزارش با عنوان «ششمین سال اجرای برجام: مهلت نهایی» به مذاکرات وین اشاره کرده و نوشته است: «هنوز هیچ توافقی بر سر چارچوب بازگشت مشترک به توافق هسته ای حاصل نشده است. برنامه هسته ای ایران روز به روز وسیع تر و پیشرفته تر می شود درحالیکه تحریم های دوران ترامپ همچنان پابرجا هستند.»

هشتمین دور مذاکرات رفع تحریم ها در وین از چند هفته پیش آغاز شده است. مقام های آمریکایی و اروپایی پیش از این گفته بودند که پیشرفت هایی در مذاکرات صورت گرفته اما اندازه این پیشرفت ها به اندازه ای نیست که بتوان امیدوار بود توافق در دسترس است.

پیش از این همچنین دیپلمات های اروپایی گفته بودند بخش اعظم گفت وگوها در روزهای گذشته بر مطالبات ایران برای اخذ تضمین در خصوص پایداری برجام متمرکز بوده است.

این اندیشکده در بخشی از گزارش خود به تلویح تأیید کرده که پیشرفت در مذاکرات وین در گرو اقداماتی است که ضلع غربی مذاکرات وین، به خصوص آمریکا بایستی انجام دهد.

این گزارش تصریح می کند: «اختلافات بر سر معکوس کردن پیشرفت های هسته ای ایران و لغو تحریم های آمریکا قابل حل هستند اگر واشنگتن بتواند تحقق منافع اقتصادی رفع تحریم را برای تهران تأمین کند و تهران اقدامات قابل راستی آزمایی لازم را برای محدود کردن برنامه هسته ای خود انجام دهد.»

در روزهای گذشته، منابع مختلف تصریح کرده اند که در مذاکرات وین بر سر مسائل هسته ای که به تعهدات هسته ای ایران مربوط می شود پیشرفت حاصل شده در حالی که گره های باقی مانده مربوط به بخش های دیگری از مذاکرات است که مربوط به تعهدات طرف غربی است. از نگاه تحلیلگران، این نشان دهنده جدیت طرف ایرانی و عدم انعطاف از سوی طرف غربی است.

دیپلمات های غربی از هشتم آذرماه که نخستین دور مذاکرات رفع تحریم ها در دولت سید ابراهیم رئیسی آغاز شده سعی کرده اند با ارائه چارچوب های زمانی تیم ایران را برای عقب نشینی از خواسته های خود وادار کنند.

با این حال، نمایندگان ایران در مذاکرات وین تصریح کرده اند برای تهران نتیجه مهم تر از زمان است. تهران در تلاش است برجام را که از نخستین روزهای اجرایی شدن در اثر برخی سیاست های آمریکا و کشورهای غربی به توافقی تهی از منافع اقتصادی برای طرف ایرانی تبدیل شد به سمت توافقی دوجانبه و متوازن پیش ببرد. 

اندیشکده گروه بین المللی بحران، با توجه به شکست سیاست «فشار حداکثری» که دولت دونالد ترامپ آن را علیه ایران در پیش گرفت از دولت بایدن خواسته «انعطاف بیشتری» در مقوله رفع تحریم ها نشان دهد. 

در بخشی از این گزارش آمده است: «دولت بایدن باید اولاً انعطاف بیشتری در مورد میزان تحریم هایی که می خواهد لغو کند نشان دهد، ثانیاً با همکاری با طرف های اروپایی از برخورداری ایران از منافع اقتصادی برجام اطمینان حاصل کند و ثالثاً ضمانت دهد تا زمانی که در قدرت است و تهران به تعهداتش پایبند، واشنگتن برای روابط تجاری ایران که منطبق با توافق هسته ای هستند مانع ایجاد نمی کند.»

این اندیشکده می افزاید: «هر دو طرف باید در مورد توالی اقدامات شان در حوزه لغو تحریم ها و هسته ای به گونه ای توافق کنند که هم دغدغه ایران در مورد تحقق منافع اقتصادی و هم دغدغه آمریکاز و اروپا در مورد عدم اشاعه سلاح هسته ای تأمین شود. در قدم اول، آمریکا باید تحریم های صادرات نفت ایران را رفع کند و اجازه دهد که درآمدهای مربوطه و دارایی های بلوکه شده ایران در خارج به داخل کشور منتقل شوند.»

این اندیشکده اضافه کرده است: «ایران هم همزمان باید نگران کننده ترین اقدامات هسته ای اش را متوقف کند، از جمله: غنی سازی اورانیوم با خلوص بالا، نصب سانتریفیوژهای پیشرفته و تولید فلز اورانیوم. بعلاوه تهران در حین راستی آزمایی لغو تحریم ها باید به ناظران سازمان ملل دسترسی های لازم و کافی را بدهد. گام های بعدی برای لغو تحریم های ببیشتر و کنار گذاشتن پیشرفت های هسته ایِ ناسازگار با برجام باید به همین شکلِ مرحله بندی شده اجرا شوند تا در نهایت دو طرف به طور کامل به برجام بازگردند.»

«دونالد ترامپ»، رئیس جمهور سابق آمریکا اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ با نقض تعهدات آن کشور از این توافق مورد تأیید شورای امنیت سازمان ملل متحد خارج شد و سیاست موسوم به «فشار حداکثری» را در دستور کار قرار داد.

دولت جو بایدن به شکست سیاست ترامپ اعتراف کرده اما از انجام اقدامات لازم برای بازگرداندن آمریکا از آن مسیر خودداری کرده است.

مقام های دولت «جو بایدن» پیش از این گفته بودند که قصد دارند از ورود به برجام به عنوان «سکویی» برای «طولانی تر کردن» و «قوی تر کردن» برجام استفاده کنند.

تحلیلگران می گویند منظور دولت آمریکا از «قوی تر کردن» برجام گفت وگو بر سر مسائل موشکی و منطقه ای است. جمهوری اسلامی ایران هر گونه مذاکره با طرف های غربی بر سر توان دفاعی خودش را رد کرده است.

اندیشکده گروه بین المللی بحران پیشنهاد کرده ایران و آمریکا در مورد مسائل فرابرجامی «به صورت موازی» با مذاکرات وین گفت وگو کنند.

در این گزارش آمده است: «طرفین باید در مورد مسائل خارج از چارچوب برجام به صورت موازی با مذاکرات وین با هم تعامل کنند که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: گفت وگوهای دو جانبه و منطقه ای با هدف پایین آوردن سطح تنش ها بین ایران و همسایه های عرب خود، سرنوشت زندانیان دو تابعیتی در ایران و تسهیل تجارت انسان دوستانه با ایران.»

جمهوری اسلامی ایران تا یک سال بعد از خروج آمریکا از برجام به تمامی تعهداتش ذیل این توافق عمل کرد تا به کشورهای اروپایی که وعده می دادند آثار خروج واشنگتن از توافق را جبران می کنند فرصت دهد برای تحقق این وعده تلاش کنند.

بعد از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، تهران اعلام کرد با توجه به اینکه کشورهای اروپایی به وعده هایشان عمل نکرده اند در چند گام تعهداتش ذیل برجام را کاهش خواهد داد. کاهش تعهدات ایران ذیل مفاد توافق هسته ای برجام صورت می گرفت.

جمهوری اسلامی ایران، بعد از برداشتن ۵ گام برای کاهش تعهدات، سرانجام ۱۵ دی ماه ۱۳۹۸ اعلام کرد دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی سازی، میزان مواد غنی شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست.

اقدامات ایران ذیل بندهایی از برجام شده که به هر یک از طرف ها اجازه می دهد در صورت عدم پایبندی طرف مقابل به تعهداتشان از تعهدات خود بکاهند.

در گزارش گروه بین المللی بحران در همین مورد آمده است: «ایران باید اقداماتی را که از سال ۲۰۱۹ در نقض برجام انجام داده به گونه ای معکوس کند که به شکل پایدار و قابل راستی آزمایی با برجام منطبق باشد. این امر شامل از رده خارج کردن سانتریفیوژهای پیشرفته به شکل قابل توجه می باشد. تهران همچنین باید همکاری های کامل با آژانس بین المللی انرژی اتمی را احیا کند و در مورد ذره های اورانیوم یافت شده در چهار مکانی که به آژانس اعلام نکرده توضیحات لازم را بدهد.»

منبع : همشهری آنلاین