ایران وارد رقابت با روس ها می شود؟! جنگ بر سر قیمت است

ایران وارد رقابت با روس ها می شود؟! جنگ بر سر قیمت است

۰۹ مهر ۱۴۰۱ - ۲۳:۴۷ زمان مطالعه : 5 دقیقه
سرویس سیاسی - فروپاشی مذاکرات برای حصول توافق هسته‌ای میان تهران و قدرت‌های جهانی می‌تواند ایران را از نفت و گاز بالادستی دور کند و به سمت محصولات پالایش شده سوق دهد.

به گزارش سرویس سیاسی برخط نیوز به نقل از فرارو - دور تازه تحریم های امریکا علیه ایران که روز پنجشنبه اعلام شد یکی از سودآورترین و سریع ترین صنایع در حال رشد تهران که تا حد زیادی تحت رصد می باشد را هدف قرار داده است: پتروشیمی.

به گزارش فرارو به نقل از میدل ایست آی، پلیمر ها و ترکیبات تصفیه شده در همه چیز از کود و پلاستیک گرفته تا مواد شوینده لباسشویی، کاغذ و لباس یافت می شوند. در حالی که بسیاری از مردم ممکن است به اندازه نفت و گازی که از آن استخراج می شود با پتروشیمی آشنا نباشند برای ایران پتروشیمی بسیار حائز اهمیت است.

«راشل زیمبا» کارشناس تحریم ها در مرکز امنیت جدید آمریکا به «میدل ایست آی» می گوید: «پتروشیمی منبع اصلی درآمد و صادرات غیر نفتی ایران بوده است».

ایران در ماه ژوئیه اعلام کرد که تولید محصولات پتروشیمی را طی چهار سال آینده ۵۴ درصد افزایش خواهد داد. این صنعت در حال حاضر یک سوم صادرات غیر نفتی ایران را به خود اختصاص داده است. ایران در سال ۲۰۲۰ میلادی حدود ۲۰ میلیارد دلار در عرصه پتروشیمی فروش داشت که دو برابر ارزش صادرات نفت خام آن کشور است. اگرچه ایران سال هاست که در حال توسعه بخش پتروشیمی خود بوده، اما معامله کنندگان و تحلیلگران می گویند که این تلاش ها پس از خروج یک جانبه آمریکا از توافق هسته ای تسریع شد.

«بیژن خواجه پور» اقتصاددان به «میدل ایست آی» می گوید: «از سال ۲۰۱۸ میلادی به این سو، صنعت پتروشیمی ایران ظرفیت های خود را به ویژه با تمرکز بر ایجاد درآمد های صادراتی گسترش داده است».

زیمبا می گوید: «فروش پتروشیمی با ترکیبی از تحریم ها و انعطاف پذیری تحریم ها به اقتصاد در حال رشد ایران کمک می کند و در عین حال به آن کشور کمک می کند تا زنجیره ارزش تولیدی را بالا ببرد».

ایران در حال حاضر در جایگاه چهارمین دارنده ذخایر بزرگ نفت و دومین دارنده ذخایر بزرگ گاز جهان قرار دارد، اما شرکت های خصوصی و دولتی را از استخراج ساده کالا های خام به محصولات پالایشی دور می کند.

شبیه بازی موش و چکش

معامله گران، بازرگانان و تحلیلگران می گویند صنعت پتروشیمی مزایای متعددی برای ایران دارد کشوری که به دنبال مقابله با تحریم های غرب است. «سرمد آفرینش» مدیرعامل شرکت مشاور آراکس در تهران و صادرکننده پتروشیمی به «میدل ایست آی» می گوید: «زمانی که پتروشیمی دارید می توانید به راحتی گواهی مبدا را تغییر دهید. ردیابی نفت خام تصفیه نشده آسان تر است و اغلب باید به پالایشگاه های خاصی که برای فرآوری آن طراحی شده اند فرستاده شود».

علاوه بر این، خطوط لوله یا تانکر ها برای حمل نفت خام مورد نیاز هستند، اما محصولات پتروشیمی را می توان از طریق کامیون و خطوط ریلی راه آهن انتقال دارد. راه آهن به دلیل تحریم های ایالات متحده که تجارت با ایران را ممنوع می کند بخش عمده ای از تجارت ایران از طریق مرز های زمینی را تسهیل می کند.

«کوجن لیم» کارشناس ایران در شرکت S&P Global به «میدل ایست آی» می گوید: «این مانند تلاش برای متوقف کردن کامیون های پر از محصولات پتروشیمی است». بر اساس داده های منتشر شده توسط سازمان گمرک ایران در فاصله سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹ میلادی ایران ۱.۵ میلیارد دلار محصولات پتروشیمی به عراق و حدود یک میلیارد دلار به هند و ترکیه صادر کرده است.

آفرینش می افزاید: «ایران نیز از پتروشیمی ها سود بیش تری می برد. این محصولات دارای ارزش افزوده هستند. اگر نفت ۱۰۰ دلار در هر بشکه فروخته می شود محصولات صنایع پتروشیمی از ۸۰۰ تا ۹۰۰ دلار آغاز می شوند».

همانند فروش نفت خام، چین بازار اصلی محصولات پتروشیمی ایران است. پکن در فاصله سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹ میلادی ۵.۶ میلیارد دلار محصولات پتروشیمی از ایران وارد کرد. امارات متحده عربی از نظر جهانی دومین کشوری بود که ۲ میلیارد دلار محصولات پتروشیمی وارد نمود.

روز پنجشنبه، آمریکا پنج شرکت مستقر در چین را به اتهام نقش داشتن در تجارت نفت و پتروشیمی با ایران تحریم کرد. شبکه ای از شرکت ها در امارات متحده عربی، هنگ کنگ و هند نیز تحریم شدند. دولت بایدن از تابستان سال جاری میلادی با کم رنگ شدن چشم انداز حصول توافق هسته ای تحریم ها را علیه ایران تشدید کرده است.

به نظر می رسد با گسترش اعتراضات در ایران در دو هفته گذشته احتمال حصول فوری توافق هسته ای کاهش یافته است.

توافق یاعدم توافق هسته ای؛ مسئله این است

خواجه پور به «میدل ایست آی» می گوید: «در صورت شکست مذاکرات هسته ای، استراتژی ایران کاهش آسیب پذیری صادرات خود در برابر تحریم های آمریکا با کناره گیری از فروش نفت خام و میعانات گازی خواهد بود که منجر به گرایش تهران به محصولات پتروشیمی می شود».

او می افزاید: «درک ایران از وضعیت آن است که صادرات پتروشیمی و فرآورده های نفتی به بازار های همسایه در مقایسه با نفت خام و میعانات به بازار های جهانی آسان تر خواهد بود».

لیم در این باره به «میدل ایست آی» می گوید که این اقدامات منطبق با برنامه ایران برای کاهش اتکای اقتصاد آن کشور به درآمد های نفت و گاز خواهد بود. او می افزاید: «در پنج تا ده سال آینده محصولات پتروشیمی تفاوت رشد بیش تری در مقایسه با نفت و گاز بالادستی را تجربه خواهند کرد».

ایران در حال حاضر تحت فشار قرار دارد. قیمت نفت به دلیل کُند شدن رشد اقتصادی جهانی و ترس از رکود نسبت به بالاترین سطح خود در اوایل سال جاری ۳۰ درصد کاهش یافته است.

هم چنین، ایران با رقابت روسیه مواجه است. انتظارات بسیاری از رهبران تجاری و سیاسی در تهران مبنی بر این که ایران از حمله روسیه به اوکراین با افزایش قیمت نفت و کالا ها سود خواهد برد محقق نشد. در واقع، وضعیت کاملا برعکس شد. روسیه که به دلیل تحریم ها ارتباط اش با اروپا قطع شده مجبور شده است قیمت کالا های خود را کاهش دهد و اکنون در بازار های سنتی خود مانند چین و آسیای مرکزی با ایران رقابت می کند حتی در شرایطی که به تهران برای کمک نظامی  در جنگ اوکراین چشم دوخته است.

محصولات پتروشیمی نیز از این شرایط تاثیر پذیرفته اند. آفرینش می گوید: «قطعا رقابت با روس ها را در کشور های منطقه احساس می کنم. این یک جنگ بر سر قیمت است».

منبع : فرارو

اخبار گوناگون در برخط