رقابت چین و آمریکا بر سر خاورمیانه

رقابت چین و آمریکا بر سر خاورمیانه

۱۸ آذر ۱۴۰۱ - ۰۱:۰۵ زمان مطالعه : 4 دقیقه
سرویس سیاسی - واشنگتن نمی‌خواهد حوزه نفوذ خود را به اشتراک بگذارد اما رهبران جدید خلیج فارس و شی جین پینگ ایده‌های دیگری دارند.

رقابت چین و آمریکا بر سر خاورمیانه

مروان بشاره نویسنده، مقاله نویس و تحلیلگر ارشد سیاسی فلسطینی برای شبکه خبری الجزیره است. از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ بشاره سردبیر و مجری برنامه «امپراتوری» بود که مسائل مرتبط با قدرت های جهانی را مورد بررسی قرار می داد. او به عنوان یکی از روشنفکران عمومی پیشرو جهان عرب در نظر گرفته می شود و به طور گسترده در مورد سیاست جهانی می نویسد و به عنوان یک مرجع برجسته در خاورمیانه و امور بین المللی شناخته می شود. او در رشته دکتری جامعه شناسی سیاسی و مطالعات استراتژیک در فرانسه تحصیل کرده است. مقالات او در نشریات معتبری، چون نیویورک تایمز، نیوزویک گاردین و لوموند منتشر شده اند. از جمله کتاب های منتشر شده از او می توان به «فلسطین – اسرائیل: صلح یا آپارتاید» چاپ سال ۲۰۰۱ میلادی و «عرب نامرئی» چاپ سال ۲۰۲۱ میلادی اشاره کرد.

به گزارش سرویس سیاسی برخط نیوز به نقل از فرارو - فراو الجزیره، چین بزرگترین شریک تجاری عربستان سعودی است و آن پادشاهی بزرگترین تامین کننده نفت چین است. بنابراین، دیدار و گفتگو برای رهبران آن دو کشور با یکدیگر امری عادی است. با این وجود، این دیدار و گفتگو در زمانی عادی صورت نمی گیرد. حتی پیش از آن که «شی جین پینگ» رئیس جمهور چین پایش را روی خاک عربستان سعودی بگذارد صحبت هایی درباره «پا گذاشتن سعودی ها روی انگشتان واشنگتن» و «مداخله چین در حوزه نفوذ ایالات متحده» مطرح شد.

در واقع، «جو بایدن» رئیس جمهور ایالات متحده پنج ماه پیش در جریان سفر خود به ریاض در نشست سران عرب گفته بود که ایالات متحده از خاورمیانه خارج نمی شود تا «مبادا خلاء ایجاد شود و چین، روسیه یا ایران آن را پر کنند». بایدن هم چنین سعی کرد به متحدان امریکا اطمینان دهد که خروج تحقیرآمیز ایالات متحده از افغانستان در سال گذشته در واقع منابع بیش تری را برای حضور طولانی مدت امریکا در خلیج فارس و و مناطقی گسترده تر آزاد خواهد کرد.

با این وجود، این وعده او شی یا میزبانان اش را از سازماندهی نشست های جداگانه با کشورهای عربی و شورای همکاری خلیج فارس در جریان سفر شی به ریاض از تاریخ ۷ تا ۹ دسامبر علاوه بر تشکیل نشست دوجانبه منصرف نساخته است. عربستان سعودی برای نمک پاشیدن بر روی زخم امریکا حتی ممکن است نشست سران را معتبرتر از آن نشستی که برای بایدن ترتیب داده شده بود نشان دهد.

دلیل این کار چیست؟ خب، دلیل آن را می توان تشنج در روابط امریکا و عربستان سعودی دانست دقیقا از جنس همان تنشی که در رابطه ایالات متحده و چین ایجاد شده است علیرغم آن که امریکا تلاش کرده تا ظاهر تعامل سازنده با آن دو کشور را حفظ کند.

ریاض و پکن هر دو از فشار واشنگتن برای وادار ساختن آن دو کشور به به موضع گیری علیه روسیه در مورد جنگ اوکراین و موعظه های امریکا در مورد نظام بین المللی مبتنی بر قوانین که در واقع تحمیلی از سوی غرب بر سایر بازیگران بوده خسته شده اند. به نظر می رسد این عوامل همگی در کنار یکدیگر باعث نزدیکی بیش تر عربستان سعودی و چین به یکدیگر شده اند.

نسل جوان تری از رهبران خلیج فارس در حالی که به دنبال استقلال بیش تر از واشنگتن به منظور تنوع بخشیدن به مشارکت های شان در حوزه های انرژی، فناوری و امنیت هستند عاملیت بیش تری از خود نشان می دهند. چین یک شریک طبیعی برای آنان است: به دنبال منابع انرژی و بازارهای قابل اعتماد برای کالاها و خدمات خود است و توسعه و تجارت را بر دموکراسی و حقوق بشر در اولویت قرار می دهد.

اگر نگوییم همه اما اکثر رهبران کشورهای خلیج فارس با تلاش بایدن برای احیای برجام با ایران و سیاسی کردن موضوع حقوق بشر از سوی دولت او مخالف هستند. در اوایل سال جاری، شورای همکاری خلیج فارس حتی از سیاست های بحث برانگیز چین در قبال مسلمانان اویغور که از سوی ایالات متحده و سایر کشورها محکوم شده نیز حمایت کرد.

در سال ۲۰۲۱، دولت بایدن عربستان سعودی را به دلیل سوابق ضعیف حقوق بشری آن دولت آن کشور مورد انتقاد قرار داد. دولت بایدن هم چنین ازعدم پذیرش درخواست اش از سوی ریاض مبنی بر افزایش تولید انرژی در بازارهای جهانی آزرده خاطر شده بود. در این میان، علیرغم مخالفت عربستان سعودی با افزایش تولید نفت کشورهای غربی در مورد موضوع گذار از سوخت های فسیلی به انرژی های سبز یا پاک موضعی سرسختانه اتخاذ کرده اند.

حمله روسیه علیه اوکراین در اوایل سال جاری همه چیز را تغییر داد. ایالات متحده و متحدان اروپایی آن به طور ناگهانی با کمبود نفت و گاز یا قیمت های بالاتر مواجه شدند که به بهبود اقتصاد ان کشورها در دوره پس از شیوع کووید آسیب وارد ساخته است. در چنین وضعیتی دور شدن از سوخت های فسیلی چالش برانگیز و دشوار خواهد بود.

این خبر توسط سایت فرارو منتشر شده و برخط نیوز صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : فرارو

اخبار گوناگون در برخط