تأثیر رفتار خشونت آمیز بر کودکان

تأثیر رفتار خشونت آمیز بر کودکان

۲۶ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۸:۰۴ زمان مطالعه : 4 دقیقه
سرویس اجتماعی - پیرو مطالبی که طی ۲ هفته گذشته درباره تعریف خشونت و انواع و جنبه‌های رفتار خشونت‌آمیز در برابر کودکان مطرح شد و این هفته درباره عوارض، پیامدها و نتایج قابل انتظار خشونت در کودکان مطالبی ارائه می‌دهم.

بنفشه  حیرت نگاری* :   قبل از ورود به بحث یک نکته بسیار حائز اهمیت است و آن اینکه اگر کودکان خود را مورد خشونت قرار می دهید تا تغییری در رفتار آنها ایجاد کنید، با این روش نه تنها به این هدف نمی رسید، بلکه در ثبات و تکرار آن رفتار نیز نقش بسزایی خواهید داشت.  عوارضی که رفتار خشونت آمیز و تنبیه می تواند در زندگی فرزند شما ایجاد کند به چند گروه یا دسته تقسیم می شود که در مورد هریک از آنها می توان ساعت ها بحث کرد و حرف زد، اما خلاصه و مؤثر در موردشان توضیحاتی می دهم.  
ابتدایی ترین نتیجه اعمال رفتار خشن، آموزش این رفتار به فرزند خود است. اصولاً کودکانی که مورد خشونت قرار می گیرند در زمان مواجهه با موقعیت هایی که باید با استدلال و گفت وگو و روش های منطقی مشکل یا مسئله را حل کنند، به خشونت متوسل می شوند و احتمال دارد کینه ورزی و انتقام جویی جزء اهداف آنان قرار گیرد.

نتیجه دیگر رفتارهای خشونت آمیز با کودکان از بین بردن اعتماد به نفس آنهاست. بیشتر این کودکان توانایی و استعدادها و ارزش های وجودی خود را نادیده می گیرند و خود را انسانی بی کفایت و کم ارزش تصور می کنند که کسی دوستش ندارد. به همین دلیل توانایی حل کوچک ترین مسائل را در خود نمی بینند و به تدریج اعتماد به نفس خود را از دست می دهند.

یکی از تصورات غلطی که اغلب والدین به خصوص والدین جوان تر مرتکب آن می شوند این است که تمرکز زیادی روی رفع نیازهای مادی و ابتدایی همچنین آموزشی فرزندان خود دارند. در صورتی که از مهم ترین نیاز آنان یعنی ایجاد و حفظ امنیت روانی و محیطی غافل می شوند. امنیت برای هر فرد زمینه ساز رشد و تحول ذهنی و اجتماعی است و والدین خشن می توانند این امنیت را مختل کنند و سبب شوند کودکان جهان را ناامن و بی ثبات بپندارند. احساس ناامنی به خودی خود می تواند زمینه ساز برخی از اختلالات شخصیتی و روانی از جمله بی اعتمادی به دیگران، استرس و اضطراب های گوناگون را در بزرگسالی فراهم آورد.

 از دیگر نتایج رفتار خشونت آمیز و تنبیه بدنی در کودک ایجاد زمینه بروز اختلالات جدی ذهنی و روانی و آسیب های اجتماعی از جمله افسردگی، اضطراب، فحشا و روابط جنسی خارج از چارچوب، اعتیاد، خیانت، فرار از مدرسه و منزل (به دلیل اعمال فشار شدید)، مشکلات خواب (کابوس های مکرر)، گوشه گیری و انزوا، ترس، ناتوانایی در ابراز عشق و محبت (بازداری عاطفی و هیجانی) است.  

تأثیر رفتار خشونت آمیز بر کودکان

توصیه به والدین
والدین با رفتارهای درست و اصولی می توانند زمینه رشد و تعالی کودک خود را فراهم و از خشونت و تنبیه پرهیز کنند. بنابراین: 
اول: والدین در نظر داشته باشند که الگوی اولیه و در واقع قوی ترین الگوی رفتاری کودکان، خود آنان هستند. بنابراین باید رفتارهایی را که لازم می دانند در فرزندانشان ایجاد یا تقویت شود ابتدا در خود ایجاد یا تقویت کنند.  
دوم: پدر و مادر باید همواره رفتارهای منطقی و مستدل از خود بروز دهند، حتی اگر کودک در سنی قرار دارد که نمی تواند دلایل رفتارشان را درک کند، چراکه کودکان برای همیشه کودک باقی نمی ماند و تقریباً تمامی اعمال والدین با شدت و حدت متفاوت در ضمیر آنان حک می شود. بنابراین زمانی که بتوانند دلایل اتفاقات و پدیده ها را درک کنند، این خاطرات را در ذهنشان تحلیل می کنند و در صورتی که نتوانند دلایل قابل قبولی برای رفتارهای گذشته و شاید حال والدین خود بیابند، جایگاه و مقبولیت آنان را زیر سؤال قرار می دهند.  
سوم: رفتار خشونت آمیز سبب می شود به جای اینکه روابط بر اساس مهر و محبت و احترام پایه ریزی شود، بر مبنای ترس بنا شود. به این معنا که رفتارهای مطلوب فرزندان به جای شکل گیری براساس آگاهی و پذیرش از روی ترس و هراس است. بنابراین والدین به جای خشونت می توانند از روش تنبیه محروم کردن استفاده کنند. نکته بسیار مهم و پایانی این است که والدین در مواقعی که اصلاح رفتار خاصی را مدنظر دارند، تنها بر همان رفتار متمرکز شوند، نه اینکه کلیت شخصیت فرزندشان را مورد نکوهش قرار دهند. والدین اگر در این زمینه نیاز به فراگیری در خود احساس می کنند، می توانند از دوره های آموزشی فرزندپروری مناسب استفاده یا برای رفع اشکالات و دریافت آموزش های لازم با روان شناس متخصص مشورت کنند.

 
*روان شناس بالینی و فیلم درمانگر 
 

منبع : همشهری آنلاین