دانشگاه ها باید بودجه خود را از ارتباط با صنعت تامین کنند
سرویس علم و فناوری - معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری گفت: دانشگاهی که با پول دولت کار می‌کند هیچ تعاملی با جامعه خود ندارد. برای تغییر این اکوسیستم ابتدا باید تفکرات را تغییر و آن‌ها را به سمت نوآوری‌ها سوق داد و این تحول تنها به دست خود این افراد صورت می‌گیرد.

به گزارش سرویس علم و فناوری برخط نیوز به نقل از ایسنا - دکتر سورنا ستاری در سلسله نشست های مجازی مبنا با موضوع «تبیین تاثیر تدابیر و سیاست های راهبردی رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیشرفت علم و فناوری»، اظهار کرد: ما از یک تاریخ درخشان قدیمی در حوزه های مختلف تجارت، فناوری، دانش، علم و... برخوردار هستیم که دنیا به رسمیت شناخته است. اما در طول این ۲۰۰ سال گذشته و به طور اخص از زمانی که نفت کشف شد، این ساختار فکری تغییر پیدا کرد. بدین منظور؛ ما که چهار تا پنج هزار سال تاریخ کارآفرینی داریم اکنون افراد دنبال کارآفرینی نمی روند.

معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری تصریح کرد: همه به دنبال این هستند که در جایی استخدام شوند. این آن تفکر است که باید تغییر پیدا کند. یک تفکر نفتی و یک ساختار دولتی و حکومتی که در تمام بخش های مختلف پر از کارمند شده و قوانین متناقض که از سیستم دولتی یک سنگ ساخته و نمی توانیم به این راحتی تغییرات را ایجاد و نوآوری کنیم زیرا غیرقابل نفوذ شده است و هیچ انعطافی ندارد. همین ساختار فکری را در بخش خصوصی شاهد هستیم، به عنوان مثال ساختار حوزه اتاق بازرگانی که البته در این چند سال تغییراتی ایجاد شده، اما در کار واردات هستند و ما اکوسیستم صادرات نداریم.

وی بیان کرد: سیستم سنتی بخش خصوصی هنوز حاکم است و این سنت تفاوت زیادی با سیستم دولتی سخت و سنگی که در مورد آن صحبت می کنیم، ندارد چراکه در برابر تغییرات و نوآوری ها مقاومت می کند و ساختار وارداتی شده است. اگر شرکت ها را مشاهده کنید همه واردات و صادرات دارند اما باید دید که نقش کدام یک پررنگ تر است. این فرهنگ در صنعت حاکم است و ما صنعت نداریم بلکه کارخانه داریم. زمانی که خط تولید بدون اینکه دانش، فکر و فرهنگ آن منتقل شود از خارج کشور وارد و تصور می کنیم تولید محصول باعث پیشرفت می شود شاهد مشکلاتی خواهیم بود.

ستاری عنوان کرد: صنعت مکانی است که افراد طراحی، ماشین سازی می کنند یا خودرو را خودمان طراحی و در نهایت می سازیم. اما در بیشتر موارد شاهد این گونه صنعت ها نیستیم. همین امر در بعضی از دانشگاه ها وجود دارد. دانشگاه هایی وجود دارند که صد در صد بودجه شان را از دولت می گیرند و اکنون می گوییم که یک درصد یا ۲درصد از بودجه را برای پژوهش در نظر بگیرید، ندارند. اگر هم که اعتباری داشته باشند برای خوابگاه و موارد دیگر هزینه می شود و این نوع از دانشگاه ها تعاملی با بیرون ندارند.

وی اضافه کرد: دانشگاهی که می خواهد با محیط بیرون تعامل داشته باشد باید عدد قابل توجهی از درآمد خود را از محل فروش تکنولوژی شرکت های خود و قراردادهای ارتباط با صنعت تامین کند. دانشگاهی که با پول دولت کار می کند هیچ تعاملی با جامعه خود ندارد. برای تغییر این اکوسیستم ابتدا باید تفکرات را تغییر و آن ها را به سمت نوآوری ها سوق داد و این تحول تنها به دست خود این افراد صورت می گیرد. 

وی خاطرنشان کرد: در تمام ساختارهای دولتی و خصوصی یک فرهنگ غلط توسعه پیدا کرده است. در خوزستان، بزرگسالان به فرزندان خود توصیه می کنند که کارمند شرکت نفت شوند و اصلا برای آن ها مهم نیست که این فرزند در ذهن خود چه ایده و نظری دارد و این همان فرهنگ است که از آن سخن می گوییم. برای حل این فرهنگ، نیازمند اکوسیستمی هستیم. اتفاقی که در سالیان اخیر در اکوسیستم نوآوری افتاد. در این اکوسیستم سرمایه های افراد در جیب شان نیست بلکه در ذهن شان نهفته است که حالت پویایی به خود گرفته و زایشی دارد.

معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری اظهار کرد: اگر تعداد شرکت های دانش بنیان، شرکت های خلاق و استارت آپ ها زیاد باشد می توانند با آن سلطه نظام خصوصی و دولتی که اکنون وجود دارد، مقابله کنند. همچنین می توانند در زمان تحریم ها هم به فعالیت خود بپردازند. در زمان کرونا شاهد بودیم که این شرکت ها چگونه نیازهای کشور را مرتفع کردند و کشور واقعا نیاز داشت.

وی اضافه کرد: اکنون شرکت های خصوصی وجود دارد که برای اولین بار در تاریخ کشور بر روی واکسن انسانی فعالیت می کنند. شرکت های خصوصی که در حوزه های تکنولوژی های جدید غذا کار می کنند. همچنین شرکت هایی هستند که در حوزه بیوتک، دارو، تجهیزات بسیار پیشرفته مانند سی تی اسکن، ساخت ونتیلاتور و... کار می کنند. تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته با قیمت هایی که در بازار جهانی قریب به ۱۰۰ میلیارد تومان است، اکنون توسط این شرکت ها در داخل کشور با قیمت های کمتر ساخته می شود و این امر باید ادامه پیدا کند.

ستاری گفت: اینکه ما در حوزه غذا اکنون وابستگی داریم و سالی ۷ تا ۱۰ میلیارد دلار کنجاله و ذرت وارد می کنیم؛ همه از بی عقلی و نبود دانش است. دانش آن ممکن است در بسیاری از پژوهشکده های ما وجود داشته باشد اما نتوانستند تجاری کنند و هر جا که تعداد شرکت های ما کم بوده، در آن مسیر وابسته تر بودیم. 

وی افزود: بنابراین، ۱۵ سال گذشته بود که رهبر انقلاب از اقتصاد دانش بنیان، ارتباط دانشگاه ها با جامعه و حل مشکلات مردم توسط دانشگاه ها صحبت می کردند. اینکه امروز همه در مورد اقتصاد دانش بنیان صحبت می کنند به سخنان چندین ساله مقام معظم رهبری برمی گردد. در حوزه های جدید مانند نانوتکنولوژی، بیوتکنولوژی، سلول های بنیادی نیز به همین صورت بود.

معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری ادامه داد: ایشان در چند سال گذشته که کسی این رشته ها را نمی شناخت و حمایت نمی کرد، تشخیص دادند که باید از این رشته ها حمایت شود و کمک کردند پژوهشگاه هایی مانند پژوهشگاه رویان رشد کند. زیرساخت هایی که ما امروز به آن ها می بالیم و به حوزه های اقتدار کشور تبدیل شده اند در سال های بسیار دور توسط چه کسانی حمایت شده است. ما همه مدیون رهبری هستیم که به  توسعه تکنولوژی و فناوری، نیروی انسانی متخصص توجه کرده است.

وی در خصوص احساس مسئولیت نخبگان بیان کرد: در سند نخبگانی میان استعدادهای برتر علمی با نخبگان تفاوت وجود دارد. فردی که رتبه برتر کنکور می شود یا در المپیاد جهانی رتبه کسب می کند یک استعداد برتر است و نخبه محسوب نمی شود. نخبه فردی است که در جامعه اطرافش تاثیرگذار باشد و موضوعی را تغییر دهد. احساس مسئولیت نخبگانی به واسطه این موضوع به وجود می آید که ما برای کشورمان چه کرده ایم.

ستاری عنوان کرد: اینکه از نخبگان استقبال شود احتیاج به یک اکوسیستم دارد که در آن نخبه اهمیت پیدا می کند. دانشجویانی که به خارج کشور می روند به خاطر پول نمی روند، این زیرساختی است که باید ما در اختیار آن ها قرار دهیم تا در محیط خود اثرگذار باشند.

وی افزود: وجود جمهوری اسلامی هم به نوآوری هایش است و ما در حوزه های دفاعی تجربه کردیم که اگر به همان شکل خارجی به حوزه دفاع نگاه کنیم قطعا از آن شکست می خوریم زیرا تعداد تجهیزات و نیروی انسانی که آن ها تربیت کردند از ما برتری دارد. در صنعت و اقتصاد هم این گونه است و ما باید به واسطه نوآوری های خودمان توسعه پیدا کنیم. امیدوارم که با همکاری همه افراد در دولت و تمام وزرا این حرکتی که آغاز شده به طور توالی توسعه پیدا کند و ما نتایج بسیار خوبی داشته باشیم.

معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری خاطرنشان کرد: همه باید سعی کنیم که این اتفاق ادامه پیدا کند و در این جهت گام برداریم تا مشکلات کشور با عقل و دانش حل شود و این دانش منتج به فناوری و محصولی شود که بتواند مشکل کشور را حل کند. هر مشکلی با دانش حل می شود و توسعه فناوری باعث این اتفاق است و امیدوارم که همه کمک کنند و این حرکتی که توسط نخبگان و شرکت های مختلف آغاز شده بتوانند سرپا بمانند و اتفاقات خوبی برای کشور رقم خورد.

منبع : خبرگزاری ایسنا

اخبار گوناگون در برخط نیوز