محققان باستان شناسی دانشگاه تهران موفق به کشف آتشکده ای از دوره ساسانی شدند
سرویس علم و فناوری - گروهی از محققان باستان‌شناسی دانشگاه تهران موفق به کشف مجموعه ارزشمندی از گچبری‌های دوره ساسانی مزین به نقوش هندسی، گیاهی و انسانی شدند که زمانی فضاهای معماری مجموعه مذهبی مهمی از دوره ساسانی را می‌آراسته است.

به گزارش سرویس علم و فناوری برخط نیوز به نقل از همشهری - و روابط عمومی دانشگاه تهران، دکتر میثم لباف خانیکی دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهران و سرپرست هیات باستان شناسی مطالعات باستان شناسی محوطۀ تاریخی بازه هور با اعلام این خبر گفت: «پنجمین فصل کاوش باستان شناسی در محوطه تاریخی بازه هور روستای رباط سفید شهرستان مشهد، به کشف بقایای معماری ارزشمندی از دوره ساسانی منجر شد.»

لباف خانیکی اظهار کرد: «این فصل از کاوش های باستان شناسی که با هدف شناسایی کاربری مجموعۀ معماری قلعه دختر و تعیین قدمت آثار و بقایای معماری مورد تأیید و تصویب پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری قرار گرفت، به کشف آثار مهمی از فرهنگ و تمدن خراسان پیش از اسلام انجامید.»

او افزود: «از جمله مهم ترین یافته های کاوش در قلعه دختر می توان به مجموعه ارزشمندی از گچبری های دوره ساسانی مزین به نقوش هندسی، گیاهی و انسانی اشاره کرد که فصل جدیدی در تاریخ هنر ایرانِ ساسانی می گشاید.»

این باستان شناس تصریح کرد: «در نتیجه کاوش های فصل جاری همچنین مشخص شد که مجموعه معماری مکشوفه، آتشکده ای معظم از دوره ساسانی بوده که از یک چهارطاقی آجری و یک تالار ستوندار تشکیل می شده است و از دوره اشکانی تا اوایل دوران اسلامی فعال بوده است.»

لباف خانیکی با اشاره به اینکه هر یک از ستون های این تالار به گچبری های نفیسی مزین و سرستون هایی به شکل درخت نخل بر فراز هر ستون تعبیه شده بوده است، گفت: «دیوارهای فضاهای مختلف آتشکده قلعه دختر را گچبری هایی با موضوعات مختلف تزئین می کرده و فضاهای جانبی با نقاشی های دیواری آذین می یافته است.»

سرپرست هیات باستان شناسی افزود: «کشف تعدادی گل مهر از این مجموعه حکایت از فعالیت های اداری سازمان یافته در این مجموعۀ مذهبی دارد و استفاده از مصالح و تزئینات مرغوب بیانگر اهمیت این مجموعه نزد حکومت مرکزی ساسانی است. همچنین کشف قطعات متعددی از کتیبه های پهلوی ساسانی در این مجموعه و خوانش آنها توسط متخصصان واقعیت های تاریخی مهمی دربارۀ خراسان عصر ساسانی را آشکار خواهد ساخت.»

او با بیان اینکه مطابق مطالعات انجام شده در حوزۀ جغرافیای تاریخی، بازه هور در ولایت بست واقع بوده و این ناحیه منطبق بر ناحیه ای است که در دوره ساسانی «پُشت» نامیده می شده، خاطرنشان کرد: «ولایت پشت که در متون دینی به نام پشت گشتاسپان شناخته می شد، مقرّ یکی از سه آتش مهم دوره ساسانی بود که به نام آذربرزین مهر معرفی شده است.»

این باستان شناس افزود: «شواهد و نمادهایی از ایزد مهر نظیر چلیپاهای شکسته، نقش دم طاووس، پیکره های متعدد قوچ و نیز شواهدی از نظارت و مدیریت مستقیم حکومت مرکزی ساسانی در آتشکده قلعه دختر بازه هور احتمال همسانی این آتشکده را با آذربرزین مهر تقویت می کند.»

منبع : همشهری آنلاین