ویروسی عامل بروز سرطان های گوناگون که از وجودآن بی اطلاع هستیم
سرویس علم و فناوری - ویروس پاپیلومای انسانی (Human papilomavirus) ویروسی است که در زمان آمیزش جنسی و از طریق تماس مستقیم بین پوست و مخاط افراد منتقل می‌شود. گونه‌های مختلفی از این ویروس باعث ایجاد زگیل و توده‌های طبیعی و غیر سرطانی می‌شوند.

به گزارش سرویس علم و فناوری برخط نیوز به نقل از همشهری - یکتا فراهانی : اغلب مردان و زنانی که به  عفونت ویروس پاپیلوم انسانی یا  HPV دچار می شوند، از این موضوع بی اطلاع هستند، چون در بدن آنها علائم یا مشکلات خاص بهداشتی ایجاد نمی شود. تنها علامت بالینی این بیماری، ظهور زگیل در نواحی تناسلی، کشاله ران، اطراف مقعد، دهان و حنجره است. این زگیل ها می توانند به طور همزمان در تمامی یا حداقل در بیش از یک ناحیه از نواحی بالا در بدن افراد وجود داشته باشند.  البته در بعضی موارد انواع خاصی از ویروس HPV می تواند ضایعات پیش سرطانی و بافت های غیرطبیعی هم ایجاد کنند.

ویروسی عامل بروز سرطان های گوناگون که از وجودآن بی اطلاع هستیم

دکتر سید محمد جزایری، استاد ویروس شناسی 

آشنایی با ویروس پاپیلوما

سید محمد جزایری، استاد ویروس شناسی و رییس مرکز تحقیقات ویروس شناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد ویروس پاپیلوما می گوید: «ویروس پاپیلوما  به عنوان عامل ایجاد زگیل های تناسلی شناخته می شود.» این ویروس شایع ترین عفونت های منتقل شونده  از راه جنسی است.

در دنیای امروز این ویروس  به ویژه در دو دهه اخیر تاثیر بسیار بسزایی در زندگی اجتماعی افراد گذاشته است؛ به گونه ای که به نظر می رسد که اگر موضوع شیوع کرونا به این گونه در دنیا اتفاق نیفتاده و جهان گیر نشده بود؛ قطعا در این چند سال اخیر، ویروس پاپیلوما به نحوی در صدر توجهات مردم قرار می گرفت.»

شناسایی ویروس پاپیلوما

رییس مرکز تحقیقات ویروس شناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران می گوید ویروس پاپیلوما را هارالد تسور هاوزن،  دانشمند آلمانی درسال ۱۹۷۴ به عنوان علت سرطان دهه رحم کشف کرده است. هنوز زمان زیادی از کشف این ویروس نگذشته؛ اما بیماری زگیل های تناسلی از جمله بیماری هایی بوده که از مدت ها قبل در یونان و روم باستان شناخته شده بود.

عامل بروز سرطان دهانه رحم

به گفته جزایری،  معروفیت ویروس پاپیلومای انسانی (Human papillomavirus) یا HPV در ۳۰ سال اخیر به نقش آن در بروز سرطان دهانه رحم در زنان مربوط است. البته این ویروس به میزان کمتری هم می تواند در اندام تناسلی خارجی و مقعد آنها نیز بیماری های سرطانی ایجاد کند.   

مطالعات و شواهد بیشتر نشان داده این ویروس در سرطان های دستگاه تناسلی و مقعد در مردان هم دخیل است و علاوه بر این می تواند در هر دو جنس ایجاد سرطان های سر و گردن کند که باید به طور جداگانه به آنها پرداخت.

طبقه بندی ویروس پاپیلوما

این استاد ویروس شناسی می گوید تمام انواع ویروس پاپیلوما ایجاد سرطان نمی کنند. این ویروس ها از نظر خطر ایجاد سرطان طبق طبقه بندی سازمان جهانی بهداشت به دو گروه تیپ های کم خطر و پرخطر تقسیم می شوند.

تیپ های کم خطر

به گفته دکتر جزایری، تیپ های کم خطر این ویروس از جمله  ویروس هایی هستند که عامل ایجاد  زگیل های تناسلی و غیر تناسلی، مخاطی و پوستی هستند. در واقع می توان گفت علت العلل ایجاد زگیل در دنیا این ویروس است. کمتر کسی هم هست که در دنیا  این زگیل ها را نشناسد. بنابراین باید گفت عامل بروز این بیماری هم تیپ های کم خطر  ویروس پاپیلوما هستند.

تیپ های پرخطر

به گفته جزایری،  این ویروس به درجات و درصدهای مختلف در  بافت های سرطانی هر دو جنس در اعضای دیگربدن نیز شناسایی شده اند. تیپ های پرخطر عامل ایجاد سرطان های مختلف هستند که در درجه نخست، سرطان دهانه رحم در زنان و همچنین در مردان هم سرطان های اندام تناسلی هستند.

 در واقع چیزی حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد سرطان های مقعد در هر دو جنس و بیشتر از ۵۰ درصد سرطان های دهان و حلق و حنجره  نیز در هر دو جنس توسط این ویروس ایجاد می شود.

 این استاد ویروس شناسی می گوید به طور کلی  نقش این ویروس در ایجاد سرطان دهانه رحم خیلی بیشتر از موارد سرطان در اندام های دیگر است؛ به نحوی که ۹۹ تا ۱۰۰ درصد موارد سرطان دهانه رحم توسط این ویروس ایجاد می شود.

شناسایی ویروس های کم خطر  

رییس مرکز تحقیقات ویروس شناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران می گوید تعداد ویروس های کم خطر  خیلی زیاد است. ولی اکثر قریب به اتفاق  عامل زگیل های تناسلی مربوط به تیپ های شایع  ۶ و ۱۱ هستند.

 البته تیپ هایی از ویروس نیز در زگیل های غیر ناحیه تناسلی هستند.  این تیپ ها هم  تیپ های شایعی  هستند. اما بسیار به ندرت به طرف سرطان پیشرفت می کنند.

  بعضی دانشمندان معتقدند اینکه یک بیمار با تابلوی زگیل تناسلی به سمت سرطان پیشرفت می کند، در حقیقت ابتلا به تیپ پر خطر ویروس بوده که  در زمان مناسب مورد شناسایی قرار نگرفته است. به عبارت دیگر،  شاید در  آن تیپ کم خطر (مانند ۶ و  یا ۱۱) یک یا چند تیپ پرخطر وجود داشته که باعث ایجاد سرطان شده است که البته هنوز این موارد استثنایی مورد بحث و بررسی هستند.

البته تحت شرایط ویژه ای تیپ های کم خطر این ویروس نیز می توانند ایجاد سرطان کنند که البته بسیار نادر است.

تیپ های با ریسک بالای ویروس

 به گفته دکتر جزایزی؛ تیپ های با ریسک بالا ۱۴ مورد هستند.  این ۱۴ مورد  شامل تیپ های : ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۳۵، ۳۹، ۴۵، ۵۱، ۵۲، ۵۶، ۵۸، ۶۶ و ۶۸  هستند.

 تیپ ۱۶ است که شایع ترین تیپ با ریسک بالاست و در تمام دنیا هم گزارش شده  است. پس از آن تیپ ۱۸  است. یعنی تیپ های ۱۶ و ۱۸ به تنهایی عامل بیش از ۷۰  درصد سرطان های دهانه رحم و احتمالا  سرطان در جاهای دیگر به حساب می آیند. ضمن آنکه نحوه درمان و کنترل این دو تیپ با بقیه ۱۲ تیپ دیگر متفاوت و قدری سخت گیرانه تر و جدی تر است.

اما ۱۲ تیپ دیگرهم هست که این ۱۲ تیپ در جمعیت های مختلف، هر کدام بعد از تیپ ۱۸ به درصدهای  شیوع متفاوت و متنوع قرار دارند. توجه داشته باشیم طریقه کنترل، درمان و پیشگیری ۱۲ تیپ پر خطر مختلف این ویروس  هیچ فرقی با همدیگر ندارند و  برای بیمار تفاوت خاصی ایجاد نخواهدکرد.  

دکتر جزایری می گوید البته عفونت با ویروس پاپیلوما برای ایجاد سرطان، الزامی است ولی کافی نیست و در کنار آن فاکتورهای ژنتیکی، اقلیمی، تغذیه ای یا مجموعه ای از همه این موارد باعث شده این بیماری ها در هر جمعیتی با درصد شیوع متفاوتی دیده شوند.

منبع : همشهری آنلاین

اخبار گوناگون در برخط