ویروس  زامبی چقدر برای انسان خطرناک است؟

ویروس زامبی چقدر برای انسان خطرناک است؟

۱۴ آذر ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۱ زمان مطالعه : 4 دقیقه
سرویس علم و فناوری - اگر ویروس زامبی پس از قرن‌ها مدفون بودن در یخ آزاد شود واکسن آماده یا داروی ضدویروسی برای محافظت از خود علیه آن نخواهیم داشت و وضعیتی مانند نخستین ظهور کووید-۱۹ در چین رخ می‌دهد ...

به گزارش سرویس علم و فناوری برخط نیوز به نقل از برترین ها - برترین ها: رسانه فارسی زبان؛ محققان فرانسوی با احیای یک ویروس باستانی که ۴۸ هزار و ۵۰۰ سال در زمین منجمد سیبری گیر افتاده بود، حیرت جهانیان را برانگیخته اند.

این مطالعه جدید به سرپرستی ژان-ماری کلاوری از دانشگاه اکس مارسی که هنوز داوری علمی نشده است، این احتمال خطرناک را مطرح می کند که سایر عوامل بیماری هایی که هزاران سال در یخ های متراکم سالم مانده اند، ممکن است با ذوب یخچال ها و یخ زمین به شکل «ویروس های زامبی» مسری آزاد شوند؛ فرایندی که بحران تغییرات اقلیمی با گرمایش جهانی، خطر دامن زدن به آن را به همراه دارد.

ویروس  زامبی چقدر برای انسان خطرناک است؟

شاید این قضیه به موضوع [روایتی از] دنیای اعجاب انگیز فیلم های علمی-تخیلی بازاری و درجه دو شبیه باشد، اما تهدیدی دوباره برای زیست بشر در زمین، آخرین چیزی است که در حال حاضر به آن نیاز داریم. پس ببینیم چقدر باید این خبر را جدی بگیریم.

این میکروب یکی از ۱۳ میکروبی است که از درون هفت نمونه احیا شده است و نام آن را از روی پاندورای افسانه ای، «پاندوراویروس یدوما» گذاشته اند. این ویروس قرن ها در عمق ۱۶ متری زمین کف دریاچه ای در یوکچی آلاس در یاکوتیا واقع در شمال شرقی روسیه محبوس بوده است و با این حال، توانسته یک ریزجاندار تک یاخته ای میکروسکوپی موسوم به آکانتامیبا را در فرایندی آزمایشگاهی مبتلا کند.

خوشبختانه محققان دست اندرکار این مطالعه گفته اند که اطمینان دارند این ویروس هیچ خطری برای موجود زنده ای به پیچیدگی بشر ندارد.

گروه تحت سرپرستی کلاوری نوشتند: «خطر زیستی ناشی از احیای ویروس های ماقبل تاریخ که آمیب ها را مبتلا می کنند... کاملا قابل چشم پوشی [و ناچیز] است.»

بعید است که این سویه خاص خطرناک باشد، اما با در نظر گرفتن این که تقریبا سطح یک چهارم نیمکره شمالی زمین دائما از یخ پوشیده است، احتمال آزاد شدن سایر بیماری هایی که در وضعیت کریپتوبیوز مانده اند، همچنان چشمگیر است.

با ذوب فزاینده یخ های قطبی بر اثر گرمایش جهانی، مواد آلی نظیر دی اکسیدکربن و متان که مدت زیادی سالم مانده اند، آزاد می شوند و به گرمایش بیشتر جو سیاره مان کمک می کنند. (احتمالا) وضع سایر ویروس های فروخفته ای که از دوره های پیشین حبس شده بوده اند، نیز چنین است.

محققان گروه کلاوری نوشتند: «هنوز نمی توان تخمین زد که این ویروس ها پس از قرار گرفتن در معرض شرایط محیطی (نور فرابنفش، اکسیژن و گرما) تا چه مدت می توانند دوام بیاورند و چقدر احتمال دارد در این بازه با میزبان مناسبی مواجه شوند و آن را مبتلا کنند.»

«اما با وجود گرمایش جهانی و با افزایش سرعت ذوب لایه منجمد دائمی زمین، این خطر حتما بیشتر می شود و در پی پیشرفت های صنعتی، جمعیت بیشتری در قطب شمال ساکن خواهد شد.»

اریک دلوارت، ویروس شناس دانشگاه کالیفرنیا، هم هشدار آن ها را تایید کرد و به «نیوساینتیست» گفت:« اگر این نویسندگان واقعا دارند ویروس های زنده را از خاک های منجمد باستانی جدا می کنند، احتمال دارد ویروس های حتی کوچک تر و ساده تر مختص پستانداران هم سالیان سال به صورت یخ زده دوام بیاورند.»

بازیابی ویروس از خاک منجمد سابقه دارد و محققان دانشگاه ایالتی اوهایو در سال ۲۰۲۱ گزارش داده بودند که در نمونه های یخ برگرفته از فلات تبت که قدمتشان را تا ۱۵ هزار سال برآورد کرده بودند، مواد ژنتیکی ۳۳ بیماری را شناسایی کرده اند.

همچنین، طبق گزارش تایمز، پسربچه ای در سال ۲۰۱۶ بعد از تماس با لاشه آلوده یک گوزن شمالی که در پی آب شدن برف ها نمایان شده بود، بر اثر ابتلا به سیاه زخم درگذشت؛ در حالیکه از سال ۱۹۴۱ به بعد از این باکتری در آن منطقه خبری نبود.

محققان فرانسوی در مطالعه خود خاطرنشان کردند که در مورد ویروس های «زنده» پیدا شده در خاک منجمد، تحقیقات محدودی انجام گرفته است و گفتند:« به غلط می گویند چنین اتفاقاتی نادر است و «ویروس های زامبی» برای سلامت عمومی تهدیدی به شمار نمی آید.»

این محققان اطمینان داشتند که تلاش تحقیقاتی خودشان خطرات اندکی به بار می آورد، اما در مورد طرح تحقیقاتی روسیه برای برداشت مستقیم «ویروس های باستانی» از بقایای ماموت های پشمالو و کرگدن ها و اسب های ماقبل تاریخ نگران ترند، چون این ویروس ها در گذشته پستاندارهایی را مبتلا کرده اند.

گویا این مطالعه در حال حاضر در آزمایشگاه وکتور در نووسیبیرسک در دست انجام است.

گروه کلاوری هشدار داد: «وضعیت در مورد بیماری های گیاهی، جانوری یا انسانی ناشی از احیای ویروس های ناشناخته باستانی، خیلی فاجعه بارتر خواهد بود.»

لازم به توجه است که اگر «ویروس زامبی» پس از قرن ها مدفون بودن در یخ آزاد شود و برای انسان زیان بار باشد، واکسن آماده یا داروی ضدویروسی برای محافظت از خود علیه آن در دست نخواهیم داشت و وضعیتی مانند نخستین ظهور کووید-۱۹ در ووهان چین رخ می دهد.

یک همه گیری جدید می تواند به معنای بازگشت دوباره قرنطینه های سراسری به جهان باشد؛ چشم اندازی که با توجه به رویدادهای سه سال گذشته، برای کمتر کسی خوشایند است و نشان می دهد که دست کم به لحاظ نظری، باید احیای بیماری های گذشته را جدی بگیریم.

هرچند نباید نیازی به یادآوری باشد، تمام این ها یادآوری دیگری است که اینک که هنوز می توانیم بر بحران تغییرات اقلیمی اثر بگذاریم، تلاش بیشتری برای مقابله با آن انجام دهیم.

اخبار گوناگون در برخط